É.É p/Stavna smg/ b/hma>DnI rcnama> rhelu> kudrtI s>tulnAe qas +vsw 0e.Aema> wartIy s>Skw carved, veda>g, ]pin8d Ane A!ar pura`o 0e. jena µara Aa wartIy s>Sku inmaR` 4yu 0e.Aa s>Sk/4 ‘mnu Smuit’ ma> mnu*yne g suyoGy rIte +vn +vvana is@2a>to AaPya kar`ke Aek suyoGy smajn>u inmaR` 4ay Ane smajma> A>2a2>U2I n felay.s>Sku suyoGy rIte jtn krta krta> mnu*y potanu +vn Vyitt kre te ma3e tem`e +vnna yoGy init-inymo-irvajo AaPya 0e.jene AnusrIne loko samaijk Vyvhar krI xke.Vyiktn>u +vn xu*k n rhe te ma3e ke3lIk babto mnu*y sa4e joDI mnu*y ma3e piriS4itjNy j½iryat Anus>2ane ke3lIk babto AapI p` ja`ta Aja`ta ma`s potana 3>Ukaga5anI suqnI w/m`ama> Aa kudrtI s>tulnne qorvto rhyo 0e.manv-stulnne As>tuilt krvana papma> p` ma`se hve pa0>u v5Ine joyu n4I.vtRman smyma> smg/ dexma> idkra krta> dIkrIAonI s>Qya wyjnk rIte stt ·3I rhI 0e.ÉÈÈÈ idkraAonI same fkt ÏÎÉ j dIkraAo 0e.(Patel,2009) jo dIkra-dIkrInu> vCcenu As>tuln Aa rIte j v6tu jay to Anek co>kvnara pir`amo AavI xke tem 0e.AaqI smaj VyvS4a j qorva[ jay te phela Aana ma3e vhelasr samUihk 6or`e jagyukt ra*§s>2 sa4e s>k5ayelI yuinsef (yuna[3eD nexNs icLDn fND) s>S4ana irpoR3 mujb wartma> 0eLla vIs v8Rma> Aek kroD ÆI-w<`no qatmo bolavI dI6o.Aa Aek g>wIr ra*§Iy smSya 0e. Aek trf ÆI s>sar r4na bema>nu Aek pEDu> g`avvu> Ane bI+ trf Ae pEDa>ne namxe8 krI naqvu.Ae prSpr ivro6I vtRn qreqr Ak5 0e.AL§asa]ND il>g pir9` mxIno wartma> AaVya p0I kNya-w<` hTya v6I Ae hkIkt 0e.Aa b6I babto ja~ya p0I Aev>u tar` m5e 0e ke iv)an Ane 3eknolojIna AwUtpUvR ivkas sa4e ma`snI sWyta Ane s>Skarono ivkas 4to n4I.manv idn-p/itidn janvr jevo 4to jay 0e.sap` ke kUtra> potana nvjat bCcane qa[ jay 0e.potane saE4I bui^6xa5I smjto ma`s gwRma>nI ke nvjat kNyane marI naqe 0e.bNne vCce frk kya> rhyo.hjuy smy 0e ma`s smje potan>u vtRn su6are maŽ dIkraAono moh n raqta dIkrIne mat< Svrup g`Ine Aeno dIl4I SvIkar krIAe. ÆI-w<` hTyanI smSyana mU5 }>Da 0e.samaijk, sa>Sku invar` mULy pirvtRnnI p/ikya µara lavI xkay.fexnma> pirvtRn zDp4I Aave.Aai4Rk pirvtRn p` zDp4I Aave prtu ½!Igt ke v8oR jUnI ½! 4yelI maNytaAae Ane vl`oma> pirvtRn lavvu hoy to xa5a-kolejna idkra-dIkrIAona mn pr vE)aink Ane k/a>itkarI Aiwgm ApnavI Aa smSya invarvano p/yTn krI xkay Aa babtone ^yanma> raqIne ÆI-w<` hTya jagrcna krvanu ivcayuR> htu. É.É AWyasnu> xI8Rk s>xo6ke s>xo6n kayR ma3e nIce mujbna iv8yne ps>d kyaeR 0e. bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e bhuma^ym ÆI-w<` hTya jagrcna Ane Asrkarkta CONSTRUCTION AND EFECTIVENESS OF MULTIMEDIA FEMALE FOETICIDE AWARENESS PROGRAM FOR B.ED. TRAINEES É.Ê smSyak4n Ane pairwai8k xBdonI VyaQya É.Ê.É smSyak4n s>xo6ke bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e bhuma^ym SŽI-w<` hTya jagrcna krvanI 0e. je ke3lo Asrkark 0e te ja`va p/Stut AWyas ha4 6yaR 0e. É.Ê.Ê pairwai8k xBdonI VyaQya s>xo6nma> vprayela pairwai8k xBdonI Sp*3ta smg/ s>xo6nma> AeksUŽta lavva krvI ihtavh 0e.s>xo6n k4nne Sp*3 krva ma3e Ane cokks idxama> l[ jva ma3e smSyana pdone je A4Rma> lI6a 0e te A4R Sp*3 4vo jo[Ae.p/Stxo6nma> pairwai8k xBdone Aa p/ma`e VyaQyaiyt krvama> AaVya 0e. É.Ê.Ê.É ÆI-w<` hTya sE^6a>itk VyaQya gwRnI jait ja`Ine te ba5k ÆI hoy to teno gwRpat kravvo tene ÆI-w<` hTya khevama Aave 0e.É Vyvhairk smj ÆI-w<` hTya p/Stut s>xo6nma> ÆI-w<` hTya A>genI jaggdrno A4R,jvabdar kar`o,pirb5o,ÆI-w<` hTya A3kavva ma3ena ]payo, d>D Ane jogva[, matana gwRma> rhelI puŽIno pŽ, gwRS4 ba5kInI HTyano Aa>qe deQyo Aheval jeva iv8y vStune SvIkarel 0e. ÆI-w<` hTya jag samel mu´aAona Aa6are bnavelI kso3I Ae3le SŽI-w<` hTya jag SŽI-w<` hTyane lgta iv8yvStune yoGy rIte smjavva ma3e dRXy ma^ym (icŽo,ca3Rs\,O.H.P.p/dxRn), 7aVy ma^ym (p/vcn) temj dRXy-7aVy ma^ym (pavr po[N3 Sla[D, ifLm xaR) jeva xE9i`k ma^ymona s>yojn4I tEyar krel kayRk/mne bhuma^ym ÆI-w<` hTya jagpu3 sE^6a>itk VyaQya bhuma^ym s>pu3 ix9`ne potana ix9`kayR drimyan ]pyogI nIvDe tevI judI judI xE9i`k samg/I p^6itAo Ane p/yuiktAono smUh Ae3le bhuma^ym s>pu3. É p3el jyit.Ae.,ÆI-w<` hTya roko be3I bcavo,kusum p/kaxn Amdavad p<-38 Vyavhairk smj Aekmna iv8yvStu>ne yoGy rIte smjavva ma3e AWyaske iviv6 xE9i`k sa6no jeva ke icŽo, ca3Rs, §aNsprNsI, pavrpo[N3 Sla[D ]pra>t iviv6 pµitAo Ane p/yuiKtno ]pyog krvama> Aavel 0e,tene bhuma^ym s>pu3 khe 0e. É.Ë AWyasnu> mhTv p/Stut s>xo6nnu> mhTv Aa mujb 0e. - p/ix9`a4IRAo smajma> rhelI mihlaAonI sa>p/t iS4it ivxe swanta ke5vxe. - p/ix9`a4IRAo smajma> p/itkU5 4ta ÆI-puru8na p/ma` ivxe swanta ke5vxe. - p/ix9`a4IRAo smajma> rhelI mihlaAonI 23tI s>Qya ma3ena pirb5o ivxe ja`I xkxe. - p/ix9`a4IRAo ÆI-w<` hTya Aek mha pap 0e te ja`I xkxe. - ivksta jta smajma> ÆI-w<` hTya jag shayta m5xe. É.Ì AWyasna hetuAo p/Stut AWyasna hetuAo Aa mujb 0e. É.bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e bhuma^ym ÆI-w<` hTya jagrcna krvI. Ê.bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo pr ÆI-w<` hTya jagrcna krvI. Ì.bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAoma ÆI-w<` hTya jagb>6o A>gen>u AnumanaTmk iv6an ne ]TkLpna khevama> Aave 0e.” (Shah D.B.2007) Ê p/Stut AWyasnI ]TkLpna Aa p/ma`e 0e. Ho1 p/ayoigk jU4na p/ix9`a4IRAonI pUvRkso3I Ane ]|rkso3Ina p/aPta>konI srasrI vCce sa4Rk tfavt nhI> hoy. Ê idipka w¸ex xah, xE9i`k s>xo6n p/4m Aav4 inmaR` boDR ÊÈÈÌ p< n>. ËÈ É.Î AWyasnu> 9eマa NCERT ¸ara p/kaixt Fifth Survey of Educational Research (1988-92) Volume-1 Ane Sixth Survey of Educational Research (1993-2000) Volume-II ]pr ´i*3pat krta j`ay 0e ke ix9`ma> s>xo6nna 39 9eŽo ho[ xke. p/Stut s>xo6nne SpxRta 9eŽo Aa p/ma`e 0e. ÜÉÝ xarIirk Ane SvaS$y ix9`. ÜÊÝ magRdxRn Ane slah dxRn p/Stut s>xo6nma> s>xo6ke bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e ÆI-w<` hTya jagxo6nn>u 9eŽ xarIirk Ane SvaS$y ix9` temj magRdxRn Ane slah dxRn 0e. É.Ï AWyasno p/kar s>xo6nna Ž` p/karo 0e. (1) mUlgt s>xo6n (2) Vyvharu s>xo6n (3) ik/yaTmk s>xo6n s>xo6ke ha4 6rel p/Stut s>xo6n Vyavhairk s>xo6n 0e.kar`ke p/Stut s>xo6nma> je pir`amo p/aPt 4ay te Vyvharma> ]pyogma> l[ xkay teva hova4I te Vyavhairk p/karn>u s>xo6n g`avI xkay. É.Ð AWyasma> smaiv*3 cl p/ayoigk s>xo6nma> clonu> S4an AgTyn>u 0e. p/ayoigk s>xo6nma> s>xo6k Svt>Ž Ane prt>Ž cl vCcena kar` Asr s>b>6ono AWyas kre 0e.ANy clo pr A>kux me5vIne s>xo6k Svt>Ž clne lagu paDe 0e Ane tenI prt>Ž cl pr 4tI Asrne tpase 0e.(Uchat D.A.2000) Ë Ë idnexc>¸.Ae.]ca3,s>xo6nnI ivix*3 p^6itAo rajko3: saEra*3 yuinvisR3I ÉÈÈÈ p<.-ÊÌ Aa4I p/yogma> vprayel iviv6 clo ivxe Sp*3ta jrurI bne 0e.p/St vprayela clo sar`I É.É ma> dxaRvel 0e. sar`I É.É AWyasma> smaiv*3 cl k/m clno p/kar cl k9a k9anu> nam mapnnu> sa6n É Svt>マa cl ÆI-w<` hTya jagマa cl ÆI-w<` hTya jagko - - pUvR kso3I ]|r kso3I (ÆI-w<` hTya jagiマat cl ma^ym,ivStar, kolejnu> vatavr` p/yogno smyga5o - - - É.Ñ AWyasnu Vyapiv&v Ane indxR É.Ñ.É Vyapiv&v ]|r gujrat yuinvisR3I s>lGn gujrat rajyna ivsngr talukanI sat bI.AeD\.kolejma> v8R-ÊÈÉÉ-ÉÊ ma> AWyas krta ÎÎÎ p/ix9`a4IRAo p/Stut s>xo6nnu> Vyapiv&v 0e. É.Ñ.Ê indxR s>xo6ke p/Stut s>xo6nma> ]|r gujrat yuinvisR3I s>lGn ivsngr talukanI sat bI.AeD\. kolejma>4I 7I mhi8R dyan>d srSvtI bI>.AeD\.kolej ivsngrnI ps>dgI shetuk rIte krel 0e. Aa kolejna ÑË p/ix9`a4IRAogI ps>dgI zUmqa nmUna ps>dgI4I krvama> Aavel 0e. É.ÉÈ AWyasnu> ]pkr` Ane kayRk/mnI rupreqa s>xo6n ma3e s>bi6t maihtI pUrta p/ma`ma> Aek#I krvI jo[Ae.Aa maihtI iv&vsnIy Ane p/ma`wUt hovI jo[Ae.maihtI Ak#I krva ma3e ]pkr` ps>dgI mhTvnI 0e.AWyasnI ]tkLpnaAo ckasva ke p/&nona jvab me5vva maihtInI jrur pDe 0e. Aa maihtI nmUnana paŽo pase4I VyviS4t rIte me5vI xkay te ma3e yoGy ]pkr`ono ]pyog krvo j½rI 0e. É.ÉÈ.É ]pkr` p/Stut AWyasma> ]pkr` trIke Svrict ÆI-w<` hTya jagxo6nnu> kayR s>xo6ke Aa p/ma`e tbkkama> pU`R krel 0e. s>xo6nkayRne lgta ]pyogI s>dwR saihTy s>xo6n sara>xno AWyas krI Ane te pr4I s>xo6n smSyanI ps>dgI krel 0e.bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAonI vyk9a Anusar kayRk/mnI ps>dgI Ane Ayojn krel 0e.bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e ÆI-w<` hTya jagrcna krel 0e. ÆI-w<`hTya jag j½rI ferfar krvama> Aave 0e.p/yogma> kolejna paŽonI Ane A^yapn p^6itnI temj p/ayoigk jU4nI ps>dgI zumqa nmUna ps>dgI krvama> Aavel 0e.kayRk/mnI mavjt bad jU4ne s>xo6k rict ÆI-w<` hTya jag Aavel 0e.4oDa smy bad jU4na p/ix9`a4IRAone ÆI-w<` hTya jagko AekiŽt krvama> Aavel 0e. AekiŽt krel maihtInu> kso3I vDe p<4kkr` Ane A4R23n krvama> Aave 0e Ane te pr4I ]TkLpnano SvIkar-ASvIkar krvama> Aavel 0e Ane tar`o me5vvama> Aavel 0e>. É.ÉÉ AWyasnI pµit Ane AWyasnI yojna É.ÉÉ.É s>xo6nnI pµit s>xo6nnI muQy Ž` pµitAo 0e. (1) AEithaisk pµit (2) v`RnaTmk pµit (3) p/ayoigk pµit s>xo6ke p/Stut AWyas p/ayoigk pµit4I ha4 6yoR 0e. É.ÉÉ.Ê s>xo6n yojna p/St AaVyo 0e. sa>keitk rjUAat E T1 X T2 É.ÉÊ AWyasnI myaRda AWyasnI myaRdaAo ba>6va4I cokks hetuAo pr ^yan keiN¸t 4[ xke 0e. Aa4I s>xo6k v6u pDta samaNyIkr`na wyma>4I ]grI xke 0e.(Best 1977) Ì p/Stut AWyasno Vyap Aa mujb 0e. (1)p/Stut AWyas ivsngr talukanI ]|r gujrat yuinvisR3I s>lGn bI.AeD\.kolejoma>4I mhi8R dyan>d srSvtI bI.AeD\.kolejma> v8R ÊÈÉÉ-ÉÊma> AWyas krta ÑË p/ix9`a4IRAo pUrtu> j myaRidt rhexe. p/Stut AWyasnI myaRda Aa mujb 0e. (1) pUvRkso3IAne ]|rkso3I s>xo6k rict hova4I s>xo6k rict kso3InI tmam myaRdaAo AWyasnI myaRda bnel 0e. (2) bhuma^ym ÆI-w<` hTya jagxo6k rict hova4I s>xo6k rict kayRk/mnI tmam myaRdaAo p` Aa AWyasnI myaRda bnel 0e. Ì J.W.Best “Research in Education” New Delhi Prantice hall of India Pvt.ltd. (1977) page no.24. É.ÉË maihtIn>u AekマaIkr` Ane p<4kkr` É.ÉË.É maihtIn>u AekマaIkr` p/Stut s>xo6nma> bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e ÆI-w<` hTya jagrcna krI tenI Asrkarkta ckasvvama> Aavel 0e.p/St Aek jU4 pUvRkso3I Ane ]|rkso3I yojnano ]pyog krel 0e. saE p/4m p/yoigk jU4ne ÆI-w<` hTya jagko me5vvama> AaVya Tyarbad jU4 pr ÆI-w<` hTya jag Aavel 0e.kayRk/mnI Ajmayx bad jU4 pr kayRk/mnI Asrkarkta ckasva ma3e ÆI-w<` hTya jagk Svrupe maihtI AekŽIkr` krvama> Aavel 0e. É.ÉË.Ê p<4kkr`nI rIt p/Stut s>xo6nma> maihtI p<4kkr` krva ma3e t kso3Ino ]pyog krvama> Aavel 0e. É.ÉÌ hve p0Ina p/kr`onu> Aayojn p/Stut s>xo6n Aheval Alg-Alg p/kr`oma> ivwajIt krel 0e.Aa tmam p/kr`oma> k[-k[ ivgtonI ccaR krel 0e.teno s>i9Pt Qyal AhI> Aapel 0e. p/kr`-Ê pUveR 4yela s>xo6no Ane s>bi6t saihTynI smI9a p/Stut p/kr`ma> s>dRw saihTyno A4R,mhTv,Sv½p Ane sE^^aa>itk smI9a, pUveR 4yela s>xo6nnI smI9a, s>xo6nnu> jUdap`u> Ane p/Stutta dxaRvvama> Aavel 0e. p/kr`-Ë s>xo6nnI Aa6arxIla Ane s>xo6n yojna p/Stut p/kr`ma> smSya ]d\wv,s>xo6n 9eŽe,s>xo6n p/kar,s>xo6n p^6it, Vyapiv&v Ane nmUna ps>dgI,s>xo6nma> smaiv*3 clo,s>xo6n ]pkr`nI ps>dgI Ane rcna, p/yognu> Aayojn Ane AmlIkr` maihtInu> AekŽIkr` Ane p<4kkr` t4a p/yognI y4a4Rta dxaRvvama> Aavel 0e. p/kr`-Ì maihtInu> p<4kkr` Ane A4R23n p/St p/ayoigk jU4 pr ÆI-w<` hTya jagkonu> vgIRkr` p<4kkr` Ane A4R23n krvama> Aavel 0e. p/kr`-Í s>xo6n sara>x,tar`o Ane wlam`o p/Stut p/kr`ma> s>xo6n sara>x,maihtIna p<4kkr` Ane A4R63n4I m5ta mhTvna tar`o, wlam`o,waiv s>xo6n 9eŽonI ivgt dxaRvvama> Aavel 0e. Aa p/kr`ma> smSya A>genI maihtI ]pra>t smSyak4n,pairwai8k xBdonI VyaQya AWyasnu> mhTv, AWyasna hetuAo, ]TkLpnaAo AWyasma> smaiv*3 cl,Vyapiv&v Ane nmUno s>xo6nnI myaRdaAo,maihtInu> AekŽIkr` Ane p<4kkr` temj hve p0Ina p/kr`onI ½preqa Aapvama> Aavel 0e. p/kr`-Ê pUveR 4yela s>xo6no Ane s>bi6t saihTynI smI9a k/m ivgt Paan n>. Ê.È p/Stavna 12 Ê.É pUveR 4yela AWyasonu> mhTv 13 Ê.Ê Ê.Ê.É Ê.Ê.É.É Ê.Ê.É.Ê Ê.Ê.É.Ë Ê.Ê.É.Ì s>bi6t saihTynI smI9a 13 sE^6a>itk smI9a 14 xEi9`k 3eknolojI 14 ÆI-w<` hTya 15 bhuma^ym s>pu3 20 A^yyn - A^yapn p/ikya 24 Ê.Ë Ê.Ë.É Ê.Ë.É.É Ê.Ë.É.Ê Ê.Ë.Ê pUveR 4yela s>xo6no 25 AnuSnatk k9aAe 4yela s>xo6no 26 Aem.AeD\.k9aAe 4yela s>xo6no 26 Aem.fIl k9aAe 4yela s>xo6no 27 pIAec.DI.k9aAe 4yela s>xo6no 30 Ê.Ì Ê.Ì.É Ê.Ì.Ê Ê.Ì.Ë pUveR 4yela s>xo6nsarnI smI9a 37 smyga5anI dRi*3Ae smI9a 37 ]pkr`onI dRi*3Ae smI9a 37 tar`ona s>dwRe smI9a 38 Ê.Í s>xo6nne Avkax 40 Ê.Î p/Stut s>xo6nnu> judap`u> 40 Ê.È p/Stavna xE9i`k s>xo6n Ae ix9`nI [martno payo 0e.s>xo6nnI gu`v|a Ane mh|a v6arva s>xo6no A>gena s>dwR saihTyno AWyas j½rI bne 0e.ko[p` s>xo6n ha4 6rta> phela> Aga] 4yela s>xo6nono AWyas magRdxRk bne 0e. s>dwR saihTyno AWyas 9eŽnI smSya ja`va, iv8y ps>d krva, iv8y pr idxasUcn me5vva vgere s>dwRma> krvo j½rI bne 0e. s>bi6t s>dwR saihTynI smI9a Ae s>xo6nnu> AiwNn A>g 0e. samaNyt: s>xo6n smSyanI qoj Ane s>xo6nnI idxa nkkI krvana sopan drimyan s>bi6t saihTynI smI9anI j½iryat ]wI 4ay 0e. (D.A. Uchat 2008) Aam, s>xo6ke je te smSyana s>b>6ma> AaTmsUz ke5vva t4a v6u cokks AWyas krI v6u VyiktAone teno law pho>caDva ma3e s>dwR saiHTyno AWyas Ane pUveR 4yela s>xo6nonI smI9a krvI j jo[Ae. p/Stut p/kr`ma> s>xo6ke smSyana sa4 s>bi6t iviv6 saihTy Ane s>xo6nnI smI9a krva p/yTn kyaeR 0e. Ê.É pUveR 4yela AWyasonu> mhTv AWyasna iv8yvStunu> v6u cokksa[wyuR Ane ]Da`pUvRknu> )an Ane smjUtI m5I xke teva saihTyne s>dwR saihTy khe 0e. s>dwR saihTynI smI9a Ae dIvada>DI½p saibt 4ay 0e. ANy 9eŽonI mafk ix9`9eŽe s>xo6nkar je 9eŽoma>4I potana s>xo6nnI smSya ps>d krva [C0ta> hoy te 9eŽ je k>[ ivcayuR hoy Ane Aakairt 4yel hoy tena ivxe A6tn maihtI me5vvanI j½r 0e. jena µara s>xo6k potana AWyasnI ]pyoigta saibt krI xke. s>dwR saihTyna AWyas4I.. . . . . . . . É. s>xo6nna hetuAo nkkI krI xkay 0e. Ê. Aga]na s>xo6kone nDelI muXkelIAono Qyal Aave 0e. Ë. Aga]na s>xo6nnI qamIAo4I bcI xkay 0e. Ì. s>xo6kne potana s>xo6n ma3e p/ma`wUt maihtI me5vvanI p/ivi6AonI smj p/aPt 4ay 0e. Í. s>xo6n smysr pU`R 4ay te ma3e smynu> Aayojn krI xkay 0e. Î. s>xo6kne potanu> s>xo6n Aga]na s>xo6n4I k[ rIte Alg pDe 0e teno Qyal Aave 0e. Ï. s>xo6kne potana iv8ynI payanI s>kLpnaAonI smj Sp*3 4ay 0e. Ð. s>xo6kne pote Apnavel kayR p^6itnI ja` 4ay 0e. Ane Aa p^6itnI kayRivxe8ta ivix*3taAo Ane qamIAo t4a tena inrakr` ma3enI rIitno p` Qyal Aave 0e. Aam wUtka5na s>xo6nona Aa6are vtRman s>xo6nma> p/kr`onI sa>k5 rcvama> Aave 0e. to te sa>k5 v6u ]pyogI 4ay 0e. s>xo6kne potanu> kayR VyviS4t rIte syaRno s>to8 m5e 0e. Ane v6u ]pyogI 4ay 0e. Ane pote waiv s>xo6n ma3ena sUcno krI xke 0e. 3U>kma> s>dwR saihTy s>xo6n ma3e [martna payanu> kayR kre 0e. Ê.Ê s>bi6t saihTynI smI9a smI9ana hetu Anusar s>dwR saihTynI smI9ana iwNn Ž` Sv½po ke Aiwgmo 0e. Aa drek Sv½p s>xo6knI smSyane cokks Aa6ar Aape 0e. Aa Sv½po Aa p/ma` 0e. É. sEµa>itk smI9a Aa smI9ano hetu s>xo6nne sEµa>itk Aa6ar Aapvano 0e. Aa4I Aa smI9a ne sEµa>itk smI9a ke taiTvk smI9a trIke p` Ao5qvama> Aave 0e. Aa smI9a s>xo6nne )anaTmk smSya s>bi6t iv8yvStuna iviv6 pasa>Ao4I pirict 4ay 0e. Ê. s>yojnaTmk smI9a Aa smI9ano hetu s>xo6nne ik/yaTmk Aa6ar Aapvano 0e.Aa smI9ane Vyvharu> smI9a p` khevay 0e. Aa smI9a s>xo6nne ik/yaTmk ke Vyvharu> Aa6ar Aapvanu> kayR kre 0e. pir`ame s>xo6k pUveR 4yela s>xo6nonI kayR½p reqa4I pirict 4ay 0e. s>yojnaTmk smI9a s>bi6t s>xo6no A>ge m5el saihTynu> smjpUvRknu> AekIkr` 0e. Ë. Ai6 iv&le8` Aa smI9ano hetu ko[p` Aek iv8yne lgta 2`a b6a s>xo6nona pir`amonu> s>yojn krIne p/itini6 ½pe pir`amo me5vvana hoy 0e. Ai6-iv&le8` µara wUtka5ma> 4yela s>xo6no Ae tarvela pir`amo Vyvharu> Sv½pma> xa5a, smaj Ane waiv s>xo6ko su6I pho>ce 0e. te ma3e s>xo6n pir`amonu> p<4¡r` Ane pir`amonu> samaNyIkr` krvama> Aave 0e. Ê.Ê.É sEµa>itk smI9a purogamI AWyaskoAe krela kayaeRnI sivStar maihtI4I AnugamI AWyaskne magRdxRn m5e 0e.jena µara kayRp^6itnI ps>dgI maihtI ma3e ]pkr`nI ps>dgI vgere babtonI ja`karI m5e 0e. smSyana ivkas ma3e smI9a ATy>t j½rI 0e. saihTynI smI9a qUb ivxd\ hovI jo[Ae Ane tema> AWyasna tmam pasaAono smavex 4yelo hovo jo[Ae. purogamI p/yojke krela s>xo6nona tarvel pir`amo, ke3lIk ivxe8 wlam`o waiv p/yojko ma3e magRdxRk½p bne 0e. Ane te kayR9eŽma>4I ivxd\ maihtI p/aPt kre 0e. Ane s>xo6nono payo mjbUt kre 0e. s>dwR saihTy Ae p/yojk ma3e s>xo6nma> Svy> sUz4I Aag5 v6ava ma3enu> magRdxRn pUru> paDe 0e. Aaje mo3awagna )annu> s>k/m` puStko µara j 4ay 0e. Aa4I )an me5vva magta tmam puStkonu> A^yyn krvu> j pDe 0e. p/yojke s>xo6n kayR ]pyogI puStko ix9`ne lgta samaiyko Ane s>xo6nnI s>i9Pt nae>6ono AWyas kyaeR.s>bi6t saihTyna AWyas drimyan p/yojke nIcenI babtonu> magRdxRn me5vva p/yTn kyaeR. xE9i`k 3eknolo+nI ja`karI SŽI-w<` hTya A^yyn-A^yapn p^6it bhuma^ym s>pu3 Ê.Ê.É.É xEi9`k 3eknolo+ p/Stut s>xo6nnu> 9eŽ xE9i`k 3eknolo+, smajna ivkasnI sa4e tknIkIno ivinyog krva4I Aek nvI ivkasnI xaqa xE9i`k 3eknolo+no Qyal AaVyo 0e. maihtInu> sjRn,s>g/h,VyvS4apn, ivinmy Ane maihtI p/e8` ma3e t4a tena ]pr p/ikya krva ma3e vprata sa6no Ane tknIkIno smUh Ae3le maihtI tknIkI. Ê.Ê.É.Ê ÆI-w<` hTya hTya cahe gwRna invas S4anma> kray ke bhar mo3a invasma> kray, hTya to hTya j rhe 0e.cahe ko[ +v v hoy ke pa0lI AvS4ama> ke s>sarma> hoy, p/Tyek piriS4itma> hTya to sman½pe hTya j 0e. gwRpat (Abortion) gwR6an p0I gme te3lo jLdI kravay to p` tema> Aek +vta jagta ixxu VyiktnI hTya 4[ khevay. gwRS4 ixxunu> hdy 6bktu> hoy 0e. mgj ivkist 4[ rhyu> hoy 0e. Ane te potana ha4-pg hlavIne p/itik/ya VyKt p` krtu> hoy 0e. potana j lohIma>4I bnela, potana Aava +vta-jagta Ane pit-piTnna p/emna p/itk ½p gwR ixxuna gwRpat µara 3ukDe-3ukDa kravIne indRy hTya kravnar ma-bap sb>6I Ane Aava 6<`aSpd +vhTya ma3e kar`wUt saE ko[ Apra6I 0e, papI 0e. 6mRxaSŽoAe to p>ceiN¸y v6ne nrkgitnu> kar` khyu> 0e. Ane gwR-hTyair`I SŽInI njr same wojn p` levanI mna[ frmavel 0e. 2`ane kdac qbr n4I ke jEn 6mRnI maNyta mujb to gwRpat 4ta je rIte Aek puQt ]>mrnI VyiKtna mr` pr sUtk mnay te rItnu> sUtk mnavvano Aadex Aapel 0e. sUtknI Avi6 je3la mihne gwRpat krave te3la idvsnu> sUtk manvano inym 0e. jemke gwR car ma>sno hoy Ane gwRpat kravay to car idvsnu> sUtk p5ay 0e. svaeRCy Nyayalyno Aiwp/ay wartna svaeRCy Nyayalye Aek fe>slo s>w5avta vedonu> ]dahr` 3a>kta kHyu> ke ko[nu> +vn l[ levu>, ko[nu> +vn n*3 krvu> te kev5 guno j nih, pap p` 0e. svaeRCy Adaltna ]Cc Nyaya6IxoAe Aem p` kHyu> ke, Foctus is regarded as a ‘human life’ from the moment of fertilization. gwR6an smy4I j w<`ne Aek manv+vn maNyu> 0e. mhaTma ga>6Ina k4nne 3a>kIne teAoAe j`aVyu> ke ‘God alon can take life because he alon gives it’ +vn kev5 wgvan j l[ xke 0e. kem ke maŽ te +vn Aapnaro 0e. sace j je AapI n xke te kevI rIte l[ xke ? Aam Aa duinyama> Aavta phela> j Ae NaankDa +vno +vvano Ai6kar 0InvI levama> Aave 0e te potana j gwRS4 ixxunI hTya krvanI 0U3 jgtna ko[p` 6mRAe AapI n4I. Aa4I SŽI-w<` hTya 2atkI 0e.AmanvIy 0e. Ane smSt manv+vn pr Aek kl>k 0e. Aa kl>k nIvarva ma3e saE ko[Ae tn-mn 6n4I sik/y p/yTno krva Ae Aap`a saEnI pivŽ frj 0e. Aajno Aap`o 6mR 0e. Wa<` ÜgwRma>na ixxuÝ no ivkas SŽI w<`-hTya kravnar 2`ana mnma> Aevo w/m hoy 0e ke gwRpatna Ž` car mas p0I j gwRma>na ixxuma> hln-cln, p/a`no s>car 4ay Ae phela te maŽ Aek Aevo ma>sno loco hoy 0e; jema> +v hoto n4I.Aam khevu> AsTy 0e. AvE)aink 0e. kev5 Aek jatnI 0etrpI>DI Ane du*p/car p` 0e. +v-p/a` vgr vno SŽIna (Egg) SŽIbIj sa4e s>yog 4ta> j Aek nvo +v AiStTvma> AavI jay 0e. te j 2DIAe SŽI Ane puru8na k/omozoNs Ae3le ke r>g-sUŽono s>yog yta> Ae nva +vna VyiKtTvnI }>ca[ baEi^6k Str, BlDg

vItavelo nv masno smy to kev5 sgwaRvS4a drMyan Ae +vna inr>tr vCya ke bar sPtahnu> w<` p` s>gIt parqvama> s9m bnI jay 0e. te gwRma> s>gItna Avaj pr maŽ p/itik/ya j VyKt n4I krtu> blke Alg-Alg AvajonI ip0a` krvanu> p` xIqI jay 0e. nvjat ixxu matana gwRma> je 6Uno sa>w5I hoy te 6Unone Ao5qI xke 0e. Aa tar` mhawartna AiwmNyune gwRma> j ck/ Vyuh wedvanI talIm m%yanI vatne xu> 3eka½p n4I? samaNy rIte matana mnma> je ivcar Aave 0e te Tyare j gwRma>na ba5kna mgj ]pr tenI 0ap paDe 0e. jemke Aek kar ke SkU3r clavnarI mata Aja`ta j ja`e potana gwRS4 ba5kne suri9t vahn clavvanu> iv)an xIqvI detI n hoy? te4I j sgwaR matana Aahar-ivhar, vacn-mnn, ic>tn-Aacr`nI Asr gwRS4 ixxu> pr pDtI hoy 0e. je tena VyiKt ivkasma> mhTvno wag wjve 0e. samaNy rIte vkIlnu> s>tan vkIl, DaRK3rnu> s>tan DaRK3r, ix9knu> s>tan ix9k, netanu> ba5k neta Ane ik/ke3rnu> ba5k ik/ke3r bne 0e. Aenu> kar` Ae 0e ke s>tan gwaRvS4ama> j m5elu> te j )an jNm p0I suyoGy kaE3uibk vatavr` m5e to tene Ae iv8yma> kux5ta me5vvama> ]pyogI y[ pDe 0e. xaSŽo Aane j mata-ipta trf4I ke ku3u>b–2rma>4I m5ta s>Skar khe 0e. vIlIAMs namna in*`atna mt Anusar; “Happily we live and work in an era in which the foetus is eatablished as our second patient with many rights and privileges.” Ae3le ke iv)annI p/gitnI sa4e w<` to hve mata4I Alg Aek bI+ VyiKt 0e ke jene yoGy po8` tya AavXyk hoy to tbIbI shaynI j½r 0e. gwRS4 ixxunI ke3lIk bImarIna [laj p` sf5tapUvRk kra[ rhya 0e. Anek ba5 AaroGy ivxe8)ona mt Anusar gwRavS4a smye mata AeKsre krave to phela> Ž` mihna su6I ivkr`onI Asr gwRma> ivksI rhela ba5k pr pDI xke 0e.teAoAe to xKy hoy Tya> su6I DaRK3rnI slah vgr ko[p` jatnI dva levanI p` mna[ frmavI 0e. kar`ke dvanI AaDAsr gwRS4 ixxu pr 4[ xke 0e. gwRpat Ae3le ke suinyoijt w<` hTyanI rIto gwRpat A4va to p/suit invar`ne 6`a AevI xSŽik/ya mane 0e jevI ke xrIrma> rsolI ke p4rInI tklIfma> kratI hoy, je sacu> n4I. gwRpatto Aek +vta jagta indoR8 +vnI suVyviS4t Ane 2atkI hTya 0e. gwRma> +vnI hyatI to gwR2an 4ta> var j 4[ jay 0e. Ane matane qbr pDe 0e ke gwRvtI 0e. Tya> su6Ima> to AenI kuqna ixxuna A>go Aakar l[ cUKya> hoy 0e. hdye 2bkvanu> x½ krI dI2u> hoy 0e. Ae3le ke Aek pU`R½pe s+v mInI ixxu 4[ gyu> hoy 0e. mata-iptana potana lohIma>4I Aaiv*kar l[ rhel potanI nankDI p/itk ma-bape ja`I levu> jo[Ae ke Aa ik/ya µara temna +vta> jagta> coKksp`e ivksIt s>tannI kevI indRyta4I vedna yatnaswr hTya kray 0e.Aa sacI vE)aink p/ikyanI maihtI pit-piTnne m5e to teAo gwRpat kravva hrgIz tEyar 4ay nih. gwRpat kravvama> matane +vnu> joqm gwRpat ya w<`-hTya4I Aek trf indoR8 gwRS4 ixxunI indRy hTya 4ay 0e. to bI+ baju gwRpat kravnar SŽI ma3e p` Anek joqmwrI smSyaAonu> Ao0uv|u> s>k3 peda 4[ j jay 0e. Aema>nI ke3lIk s>wivt gU>cv`o ÜjoqmÝ taTkailk Asrva5I Ane ke3lIk la>baga5anI p/wavxa5I hoy 0e. je matana wiv*y ma3e joqmI 0e. Ane AavI mihlane v>@yTv wavI va>z`I p` bnavI xke 0e. Ae3lu> j nih bLke tena +vnu> joqm peda krI xke 0e. ÜAÝ taTkailk ji3ltaAo É. rKtSŽav (Haemorhage) Ê. cep (Infection) Ë. gwaRxyna muqnu> 9itg/St 4vu> (Damaged Cervix) Ì. gwaRxyma> ka`u> pDvu> (Perforation of the uterus) Í. Aa>trDama> ka`u> pDvu> (Perforation of the bowel) ÜbÝ la>baga5anI ji3ltaAo ÜÉÝ mg ba5ko jNme je ku3u>b Ane smaj ma3e Ait du:qdayk bne 0e. (Still Born and Handicapped Babies) ÜÊÝ gwRpatnu> p/ma` ŽIjawagnu> v2u 4[ jay te4I joqm v2e 0e.(Miscarriage) ÜËÝ gwR6ar` kayR9mtama> Avro6 Aave(Impaired child bearing ability) ÜÌÝ mudt pUveR suvavD 4[ jvanu> joqm 2`u> v6I jay 0e.(Premature Births) ÜÍÝ Ao0a vjnna> ba5kone jNm Aape je v6u n +ve A4va ma>dla> rhe (Low birth weight) ÜÎÝ ba5knu> feloipyn 3yUbma> ivksvu> Ae3le ke gwaRxy bhar gwRnu> Aarop` 4ay 0e. te4I SŽIne +vnu> joqm (Ectopic pregnancies) gwRpat kraVya p0I 4narI hainAo iv8e 4yela sveR9`o Ane vE)ainkona mt gwR hTya p0I 2`I SŽIAo +>dgIwr pIDa wogve 0e. xrIrma> rogonu> p/ma` v2I jay 0e Ane smSt ku3u>b Axa>it Ane du:qnI yatnaAo wogve 0e. gwRpat kravnarI kNyaAoma>nI Aek tx kNyaAo AevI bImarIAono ixkar 4[ jay 0e ke p0I kdI te s>tan peda krI xktI n4I. je3lu> joqm p/svka5ma> hoy 0e tena4I bm`u> gwRpatma> hoy 0e. japanma> Aga] 4yel Aek sveR9` Anusar gwRpat kravnarI mihlaAoma> ËÈ% 4I v6u mihlaAoAe Aag5 jta> muXkelIAonI firyad krI htI. Aek A>daj mujb ivXvma> dr v8eR 4ta pa>c kroD gwRpatma>4I lgwg AD6a gerkaydesr hoy 0e. jema> lgwg be laq SŽIAo dr v8eR mrI jay 0e.Ane Aaxre ÎÈ 4I ÐÈ laq SŽIAo AaqI +>dgI rogonI ixkar 4[ jay 0e. Aa ]pra>t bakInI SŽIAoma>4I 2`ane AaroGy hanI ÜheL4 hezaDRÝ 4ay 0e Ae judu> wartma> srkarI Aa>kDa mujb p/itv8R ÏÈ laq Ane gujratma> Ì laq gwRpat 4ay 0e. jema>4I 2`ab6a gwRpat srkar maNy p/suit invar` keN¸oma> yoGy laykat Ane Anuwv 6ravta maNy DaRK3rone bdle ibn talIm PaamelI day`o ke A`2D VyiKtAo }>3vEdona ha4e 4ay 0e. Aek A>daj mujb wartma> Aaxre ÊÈ 4I ÊÍ hjar SŽIAo drv8eR gerkaydesr gwRpato ¸ara peda 4tI smSyaAone kar`e mre 0e. w<` hTyana kaydaAo drek gwRpatma> +v-hTya AinvayR bnI rhetI hoy 0e. te4I sne-ÉÑÏÊ su6I wartma> gwRpat krvo Ane kravvo Ae kaydesr guno g`ato hto.Ane [iNDyn pInl koDnI klm ËÉÊ mujb gwRpat krnar – kravnar Ane gwRpat kravva ma3e ]Xkernarne p` Ë v8R 4I ma>DI ne Aa+vn ked su2InI ware sja kratI htI. v8R ÉÑÏÉma> wart srkare Aek nvo p/suit invar`no kaydo (The Medical Termination of Pregnanct Act. 1971) 6I meDIkl 3imRnexn Aof p/egnNsI AeK3 ÉÑÏÉ 2Dyo jeno Aml ÉÑÏÊ 4I x½ 4yo Aa p/suit invar`na kaydaAe gwRpat krva-kravvane p/Ty9 Ane pro9 ½pe Aek p/karnI kaydesr maNyta j AapI dI6I. [.s.ÉÑÏÉna nva kayda mujb nIcena kar`osr gwRpat kravI xkay. ÜAÝ gwR rhevo Ae gwRvtI SŽIna +vn ma3e joqm peda krto hoy A4va tena xarIirk Ane manisk SvaS$yne ma3e (Grave Injury) g>wIr [ja krnara hoy. ÜbÝ gwRma>na ixxune jNmta> tene ivkla>g Ap>g ya bI+ xarIirk Ane manisk rIte AsamaNy hovanu> g>wIr joqm hoy. Aa kaydama> manisk SvaS$ynI g>wIr qamInu> (Grave Injury) Sp*3Ikr` (Explanation) Aa p/ma`e 0e. ÜÉÝ jo gwRvtI SŽIne gwR b5aTkarno ixkar 4va4I rHyo hoy to te tena manisk SvaS$yne ma3e g>wIr 9itkark manvama> Aavxe. ÜÊÝ jo te mihla Ane tena pit ¹ara ku3u>b myaRidt raqvana hetu4I Apnavel gwR- inro2na sa2nna in*f5 jvane pir`ame jo AinC0iny gwR rhI gyo hoy to te p` gwRvtI SŽInI manisk t>durStIne hain krnar manI levaxe. Aa bIja Sp*3Ikr`e “gwRiNaro6kna sa6nna in*f5 jvane kar`e gwR rhevane” Aek rIte w<`-hTya krva Ane kravvanI quLlI 0U3 Ane pUrI kaydesrnI maNyta j AapI dI6I 0e. pir`ame w<` hTya v6va ma>DI Ane gwRpat kravvanI jaherat p` 0axvare 0apa> Ane ANyŽ jova m5e 0e. sonog/afI jevI Aa6uink 3eknIk4I jait prI9` krI w<`ma> ba5kI hoy to samaijk–Aai4Rk VyiKtgt kar`ovx SŽI-w<` hTya krvano sIl-sIlo idnp/itidn caLyo te4I j ÉÑÑÌ ma> srkare gwR prI9` pr p/itb>6 mUkto P.N.D.T.AeK3 6Dyo Ane Amlma> mUKyo 0e. Ê.Ê.É.Ë bhuma^ym s>pu3 bhuma^ym s>pu3 Ae Aek krta> v6are ma^ymonu> s>pU`R s>yojn 0e. jema> Aek krta> v6u ma^ymona ]pyog ¸ara ix9` Aapvanu> hoy 0e. p/Stut s>xo6n ma3e je bhuma^ym s>pU3nI rcna krvama> Aavxe tema> moDyul, maihtI piŽka, §aNSaprNsI, AoDIyo kese3, 3e[p-Sla[D kayRk/m Ane iviDyo ifLmno smavex krvama> Aave 0e. Aek Aekm ma3e Aek 4I v6u ma^ymono ]pyog krvama> Aave 0e. bhuma^ym s>pu3 Aiwgm jyare jgt Aaje ÊÉmI sdIna Aare ]wu> 0e Tyare manvIy smajne SpxRta tmam 9eŽoma> vE)aink Ane 3eknolo+nI k/aitna> pgla> Aag5 pDta deqay 0e. Ane ix9`9eŽe p` Aeno Apvad n4I. gu`v>t xah ÜÉÑÑËÝ na mte p/vtRman piriS4itAoma> Ž` babtonI ix9` pr jbrI Asr 0e.É ÜÉÝ vStI ivSfo3 :- [.s. ÊÈÈÈma> xa5aAoma> Aek-Aek vgRma> ÉÊÍ iv·a4IRAonI s>Qya hoy to nva[ nhI>. ÜÊÝ )an ivSfo3 :- AeiLvn 3olkrna mt mujb )an ŽIs g`u> rhyu> 0e. ÜËÝ Ape9aAono ivSfo3 :- iv·a4IR 2r4I xa5a su2Ina A>trma> 2`I maihtIAo sa4e leto Aave 0e. iv6a4IR bharna vatavr`ma>4I Ae3lu> b6u< xIqe 0e ke ix9k pasenI tenI Ape9aAo v6I jay 0e. Aajna ix9ke Aa Ž`ey babtone phae>cI v5vano p/yas krvano 0e. 0eLla ke3lak dayka4I ix9`nI smSyaAo iv6a4IRAonI s>Qyama> v6arane kar`e qUbj v6I 0e. Aeva smye Aa smSyaAone pDkar½p sm+ ]plB6 xE9i`k 3eknolo+no teAona ]kel ma3e mdd½p 4[ xke Aem khI xkay. bhuma^ym s>pu3nI s>kLpna bhuma^ymnI VyaQya Aapta 3imRnolo+ kimxne khyu> 0e ke Aa p^6it Aeva is^6a>t pr rcayelI 0e ke iviv6 dRXy-7aVy ma^ymo Ane Anuwvo ANy xE9i`k samg/IAo sa4e s>bi6t krvama> Aave 0e Tyare Aek bIja pr AaC0aidt 4ay 0e ke Aek bIjanu> su´!Ikr` mULy v6are 0e ke3lIk samg/I payana t$yone p/oTsaiht krva ma3e ]pyogma> levayelI hoy 0e ANy ke3lIk qo3I s>kLpnaAo dUr krva Ane }>Da`pUvRknI smj ke5vva ma3e hoy 0e. bhuma^ym s>pu3nI la9i`ktaAo É. sr5ta4I heraferI 4[ xke Aeva sa·nonI ps>dgI hoy. Ê. sr5ta4I ja5v`I 4[ xkvI jo[Ae. Ë. Aena ma^ymo vCce Ae p/karnI sume5ta hovI jo[Ae Ane ma^ymo Svy> s>pU`R hova jo[Ae,je4I iv6a4IRAo [C0e Tyare teno Asrkark rIte ]pyog krI xke, Ì. Kux5tapUvRk Ane kayR9m rIte teno sr5ta4I ]pyog 4[ xkvo jo[Ae. Í. Maa^ymnI samg/IAono s>g/h p` y4a yoGy rIte 4[ xkto hovo jo[Ae. Î. Aai4Rk dRi*3A etema >yoGy su6ar`a krI xkay,pun:]pyogma> l[ xkay. iv6a4IRne VyiKtgt ke samuihk rIte AapI xkay tevo s>pU3 hovo jo[Ae. É dIpIka xah “xE9i`k p/aE·oigkI>”yuinvisR3I g/>4 inmaR` boDR,gujrat rajy ÉÑÑË p<.Ë. ix9k vgRma> iv6a4IRAone iviv6 p^6itAono ]pyog krI ix9`kayR kre 0e. tene vgR ix9` khe 0e. ix9k iv8yvStunu> ix9` Aapva ma3e je iviv6 sa6nono ]pyog kre 0e tene vgRix9`na sa6no khe 0e. bhuma^ym s>pu3na lawo É. bhuma^ym Aiwgm iv6a4IRAo ma3e A^yyn p/ikyane sr5 bnave 0e. teAo iv6a4IRAoma> rhela vEyiKtk tfavtone p` s>to8e 0e Ane iv6a4IRAone Svme5e A^yyn krva trf p/ere 0e. Ê. bhuma^ym Aek krta> v6u [iN¸yone ]|ejna pUrI paDe 0e Ane Aa rIte A^yynktaRne smg/ rIte sik/y raqe 0e. Ë. bhuma^ym s>pu3 A^yynktaRne v6u rsp/d Ane Aan>dp/d bnave 0e. bhuma^ym µara 4yelu> A^yyn S4ayI p` bne 0e. Ì. bhuma^ym µara ix9` Aapva ma3e ix9ke p` ke3lIk pUvRtEyarIAo krvI j½rI bne 0e. Í. iv6a4IRAoma> potana fursdna smyma> [C0e to bhuma^ym s>pu3na ]pyog µara ivxe8½pe SvA^yyn krI xke 0e. Î. ix9knI gerhajrIma> p` bhuma^ym s>pu3na ]pyog µara vgR ix9` p/aPt krI xkay. Ï. xaiBdk k4nma> 23aDo kre 0e. bhuma^ym s>pu3nI myaRdaAo É. Jo bhuma^ym s>pu3 yoGy p/ma`wUtta ¸ara tEyar n 4yu> hoy to A^yn Asrkark bnI xke nih>. Ê. ma^ymonI ps>dgI ka5+pUvRk rIte na 4[ hoy to ma^ymnI Asrkarkta 23e 0e. Ë. ma^ymonI rjUAatma> p` Aayojn p/ma`e k/imkta n j5vay to p` iv8yvStunI rjUAatma> satTy w>g 4ay 0e. Aam p/Stut s>xo6nma> bhuma^ym s>pU3nI maihtI p/aPt 4[ xke te maihtIno ]pyog s>xo6n ktaRAe p/Stut s>xo6nma> kyaeR 0e. Ê.Ê.É.Ì A^yyn-A^yapn p/ikya Ko[p` k9aAe A^yyn-A^yapn piriS4itAonu> Avlokn krvama> Aave to nIcena muQy Ž` 23ko jova m5xe. É. ix9k Ê. A^yeta Ë. s>Skr` ma3enI iv8yvStu> samaNy rIte ix9k je p/vb>6 0e. Ê.Ë pUveR 4yela s>xo6no p/Stut AWyas ha4 6arva ma3e potanI smSya sa4e s>bi6t s>xo6nnI smI9aAo,s>xo6nno s>cy, s>xo6n sara>x Ane s>xo6nnone s>lGn ma^ymo4I pUvRe 4yela s>xo6no A>ge maihtI p/aPt krI Aava s>xo6no Aem AeD\.,Aem.fIl t4a pIAec.DI k9aAe 4yela hta. p/yojke potana AWyasne lgta s>xo6nono ]>Da`pUvRk AWyas krI teno sara>x sar`I Ê.É ma> rjU krel 0e. Ê.Ì pUvR 4yela s>xo2nsarnI smI9a drek saihTyna AWyas bad tenu> ivvecn kayR ivvecko ke vacko ¹ara 4tu> j hoy 0e. s>xo2nnu> kayR pUvR saihTy ke s>xo2nnu> A@yyn kyaR bad te A>ge ivvecn krI tenI smI9a krva s>xo2ke p/yTn kyaR 0e. AhI rjU krel nv s>xo2no pEkI Aek s>xo2n Aem.AeD\.k9aAe 4yel 0e. temj Ž` s>xo2n Aem. ifl. k9aAe 4yel 0e. Ane sat s>xo2no pIAec.DI k9aAe 4yela 0e. jema> hemc>¸acayR ]tr gujrat yuinvisR3Ima> saEra*§ yuinvisR3Ima> Ž` temj gujrat iv2apI#ma> be Ane mIneso3a yuinvisR3I yu.Aes.Ae. ma> Ž` s>xo2no 4yela 0e. Ê.Ì.É smyga5anI di*3Ae smI9a DeivD ¹ara ha4 2rayel mIneso3a yuinvisR3I yu.Aes.Ae. ma> ÉÑÏËma> s>xo2n 4yel 0e. Tyar bad heNDrI ¹ara ha4 2rayel mIneso3a yuinvisR3I yu.Aes.Ae. ma> ÉÑÏÌma,> vuzel be/kr ¹ara ha4 2rayel mIneso3a yuinvisR3I yu.Aes.Ae. ma> ÉÑÏÎ ma>, rivN¹na4 Aem. je ¹ara ha4 2rayel Aem. Aes yuinvisR3I ÉÑÑÊ ma>, xe# [Ndu Aec. ¹ara ha4 2rayel Aem. Aes yuinvisR3I ma> ÉÑÑË ma>, Aa>3a`a pI.je ¹ara ha4 2rayel sora*§ yuinvisR3I ÉÑÑÌ ma> bal2a DI.pI ¹ara ha4 2rayel sora*§ yuinvisR3I ma> ÉÑÑÌ ma>, p3el h8Rd kumar pI. Ae gujrat yuinvisR3I ma> ÉÑÑÍ ma> msan Aem. Aem. Ae hemc>¸acayR ]tr gujrat > yuinvisR3Ima> ÉÑÑÍ ma>, p3el wa[lalwa[ Ae. gujrat iv2apI#ma> ÉÑÑÐ ma>, karIya Ael. Aem Ae. sora*§ yuinvisR3Ima> ÊÈÈÉ ma> s>xo2n ha4 2rel 0e. Ê.Ì.Ê ]pkr`onI dRi*3IAe smI9a msan Aem.Aem.,Aa>3a`a pI. je., bal2a DI.pI., p3el wa[lalwa[ rivN¸na4 Aem.Je. na s>xo2noma> ]pkr` trIke Aekm Aa2airt ]|rkso3Ino ]pyog krvama> AaVyo hto. p3el h8Rd kumar pI. na s>xo2nma> pUvRkso3I Ane ]|rkso3Ino ]pyog 4yo hto. xe# [Ndu Aec. na s>xo2nma> Aekm Aa2airt ]|rkso3I Ane iv)annI isi@2 kso3Ino ]pyog 4yo hto. karIya Ael. Aec na s>xo2nma> Aekm isi@2 kso3I gi`t vacn A4R23n kso3I temj ÉÑÑ_Í kkono ]pyog 4yo hto. vuzel b/ekr Ane heNDrIna s>xo2nma> ]pkr` trIke p&navilno ]pyog 4yo hto. DeivDna s>xo2nma> ]pkr` trIke mulakat pŽkno ]pyog 4yo hto. Ê.Ì.Ë Tar`ona s>>dweR smI9a É. msan Aem.Aem. na s>xo2nma> iviv2 ma@ymonI mdd4I krvama Aavtu> ix9`kayR cIlacalu p@2it4I krvama> Aavta ix9`kayR krta v2are Asrkark Ane ciDyatu 0e. Ê.Aa3a>`a pI.je na s>xo2nma> kumaro Ane kNyaAona jUyma> cu>bkTvma> Aekmna A@yyn ma3e p/vcn p@2it krta bhuma@ym s>pu3 ¹ara A@yyn p@2it Asrkark j`ay 0e.Ane tena µara kumaro t4a kNyaAonI srerax isi@2 v2arI xkay 0e. Ë.Baal2a DI.pI.na s>xo2nma> 2O-Ñ na ko8 Ane ko8 ivwajn Aekmna iv8y- vStunu yoGy taikRk rIte nana-nana pe3a Aekmma> ivwajn krI Aa Aekmna Asrkark A@yyn ma3e yoGy ma@ym ps>d krI ix9`kayR krvama> Aave to f5dayI nIvDe 0e.temj kumaro Ane kNyaAona jU4ma> ko8 Ane ko8 ivwajn Aekmna A@yyn ma3e p/vcn p@2it krta bhuma@ym s>pu3 p@2it Asrkark j`ay 0e. tena kumaro Ane kNyaAonI srerax isi@2 vaprI xkay 0e. Ì.p3el wa[lalwa[na s>xo2nma> p/ayoigk jU4na ]|rkso3Ina srkarI p/aPta>ko pr4I filt 4ay 0e ke iv6a4IRAo bhuma@ym s>pu3 A@yyn p@2it ¹ara iv)an iv8yma> deh2aimRk ik/yaAo Aekm pr Asrkark rIte A^yapn krI xke 0e. temj bhuma@ym s>pu3 A@yapn p@2it ¹ara ix9` Pamela iv6a4IRAoAe pr>pragt A@yyn p@2it4I ix9` Paamela iv2a4IRAo krta ]Ccisi@2 Aa>k me5Vya 0e ke je sucve 0e ke pr>pragt A@2yn p@2it ¹ara iv2a4IRAo v2u sarI rIte A@yyn krI xke 0e.Ane pr>pragt A@yyn p@2itnI srqam`Ima> bhuma@ym s>puu3no Aiwgm 0okrIAo ma3e p` f5dayI pUrvar 4ay 0e. Í.rvIN¹na4 Aem. Je. na s>xo2nma> ÏÈ> iv2a4IRAoma> ÎÈ 4I ]pr makRs Aekm A4Rgu`k kso3Ima> Aavela hta.p/ayoigk jU4nI Asrkarkta inymn jU4 krta v2are jova m5elI p/ayoigk jU4ma> vE)aink ¸i*3ko` v2U jova m5el ÏÈ yI v2are iv2a4IRAoAe bhu ma2ym s>pu3 p/yuiktAo w`avvanI trfe`ma> Jvabo AaPya Aa p/yuiktAoma> bui@2 Ane Aiwruic hkaraTmk sb>2 jova m5e 0e. Aagmn ingmn p/yuikt Ane AiwruicnI A@yyn Asr jova m5elI 0e. Aa p@2it4I AWyas kravta iv8ydI# v8Rma> fkt ÉÈÌ tasnI j½r pDe 0e. iv2a4IRAoAe Aa p/yuiktma> ]Tsah dxaRvelo 0e. Î.p3el h8Rdkumar pI. na s>xo2nma> bhuma@ym s>pu3nI kso3Ima> p/ayoigk jU4e me5vel p/a>PtakonI Ape9ama> inyiŽt jU4e me5vela p/a>PtakonI srasrI Ao0I 0e. Ane bhuma@ym s>pu3nI kso3Ima> p/ayoigk jU4nI kNyaAonI srasrI iny>iŽt jU4 krta v2are 0e. ma3e È.ÈÉ k9aAe sa4Rk 0e. temj bNne jU4nI kNyaAona p/aPTa>ako È.ÈÉ k9aAe sa4Rk 0e. Ï.xe# [Ndu Aec.na s>xo2nma> xE9i`k kayRk/m jonar ba5kono wa8aivkas }>co hto temj maihtI s>padnma> 3I.vI. jU4 ciDyatu> saibt 4yu> htu. Ð.karIya Ael. Aec.na s>xo2nma> 2o-Ðna gi`tna g`pircy Aekmna ix9`ma> kumaro ma3e pr>pragt p@2it Ane kMPyU3r shaiyt A@yyn kayRk/m sman rIte Asrkark hto 2o Ðna gi`tna g`pircy Aekmna ix9`ma>kNyaAo pr>pragt p@2itAe kMPyu3r Aa2airt A@yyn kayRk/m krta v2are Asrkrk htI. 2o-Ðna gi`tna g`pircy Aekmna ix9`ma> kumaro Ane kNyaAoma>AiwkUimt A@yyn saihTy Ane kMPyu3r shaiyt A@yyn kayRk/m sman rIte Asrkark hto. Ñ.vuzel b/ekrna s>xo2nma> Vyiktgt ix9`no p/wav vsit ix9`na AmlIkr` nI gu`v|a pr qUb hoy 0e.Ane vsit ix9`nI sf5tano Aa2ar vsit ix9`na saihTy vsitix9`na AWyask/m maihtInI rjuAat vgereno Aa2ar xa5ana vtRman AWyask/moma> ke3lI Asrkarkta Ane sahijkrIte g/>4I levama> > Aave 0e. tena ]pr rhelo 0e. ÉÈ.heNDrIna s>xo2nma> ix9kone vsit ix9`nI maŽ p/a4imk smj htI vsit ix9` Ae ma@yimk xa5ana AWyask/mono Aek wag 0e.te babt mo3awagna ix9ko shmt hta. temj ÌÐ 3ka ix9ko iv8y ix9` saye yoGy vsit ix9`no pircy Aapvo te A>ge shmt hta. ÉÉ.DeivDna s>xo2nma> keNyama> bui@2+vIAo vsat v2aranI smSyane sm+ xkya hta pr>tu ]kel sUcvI xkya n hta palaRmeN3na sWyoma> ku3u>b inyojn kayRk/mma> 2`I Ao0I ja`karI htIsrkarI t>Ž ku3u>b inyojn Agena kayRk/monI sacI maihtI phocaDvama> in*f5 nIvDyu> htu>. Ê.Í s>xo2nno Avkax Aga] 4yel s>xo2no AWyas krta> Aek babt Sp*3 4ay 0e. mo3awagna s>xo2nma> xE9i`k temj SvaS$y jag\it pr 4ya 0e. bhu ma@ymnI s>pu3nI rcna Aekm ix9` na kayRma> krvama> Aavela 0e. sama+k kuirtI ne byanma> l[ bhuma@ym s>pu3nI rcna jova m5l n4I te p` kolej k9aAe Ane Aejyukexn bI.AeD. k9aAe kam 4yel jova m5el n4I. Aa4I te mara s>xo2nno Avkax bne 0e. Ê.Î p/Stut s>xo2nnu judap`u> p/Stut AWyas bI. AeD\.na p/ix9`a4IRAoma> SŽI wu` hTya jag_it ma3e krel 0e. p/Stut AWyasma> rcvama> Aavel bhuma@ym kayRk/mma> Í no p/yuiktAono smavex krel 0e. p/yuiktAoma> pavr po[N3 Sla[D p/ezN3exn,tj) ¹ara VyaQyan, O.H.P. ¹ara p/ezN3exn ifLm xaR Ane p/dxRnno smavex krel 0e. ]prokt ma@ymoma> ¹Xy, 7aVy Ane ¹Xy-7aVy Aem Ž` p/karna ma@ymono smavex krvama> Aavel 0e. je pUvR 4yel AWyasona Avlokn4O malUm pDe 0e ke pUveR bI.AeD\.k9aAe s>xo2n jova m5el n4I.p/Stut s>xo2nnu>> judap`u g`I xkay. Aa p/kr`ma> AWyaske pUveR yyela s>xo2nono sar no>2el 0e>. Aa ]prat Aa p/kr`ma> iviv2 smyga5ama> 4yel s>xo2no t4a juda-juda s>xo2koAe kya p/karna ]pkr`o vapyaR 0e. Ane tar`onI tlSpxIR babtonI smI9a krvama> AavI 0e.> p/kr`-Ë s>xo6nnI Aa6arxIla Ane s>xo6n yojna k/m ivgt Paan n>. Ë.È p/Stavna 43 Ë.É iv8y ]d\gm 43 Ë.Ê.È Ë.Ê.É Ë.Ê.Ê Vyapiv&v Ane indxRnI ps>dgI 44 Vyapiv&v 44 indxR/. 45 Ë.Ë.È Ë.Ë.É Ë.Ë.Ê Ë.Ë.Ë s>xo6nma> smayela clo, s>xo2n p@2it Ane p/yog yojna 46 s>xo2nma> smayela clo 46 Sa>xo2n p@2it 48 p/yog yojna 49 Ë.Ì.È Ë.Ì.É Ë.Ì.Ê Ë.Ì.Ë Ë.Ì.Ë.É Ë.Ì.Ë.Ê Ë.Ì.Ë.Ë Ë.Ì.Ë.Ì Ë.Ì.Ì KayRk/m Ane ]pkr` 50 KayRk/m (i) SŽI w<` hTya jagrcna 59 pUveR9` 59 A>itm Sv½pnI kso3InI s>rcna 60 gu`a>kn 62 SŽI w<` hTya jag AmlIkr` Ane Aayojn 63 p/yognu> Aayojn 63 p/yognu> AmlIkr` 63 Ë.Î.È Ë.Î.É Ë.Î.Ê maihtInu> AekŽIkr` Ane p<4Kkr` 64 maihtInu> AekŽIkr` 64 maihtInu> p<4Kkr` 65 Ë.Ï p/yognI y4atRta 65 Ë.Ð Avlokno 66 Ë.È p/Stavna ix9` jgtma> Anek smSyaAo ]d\wvtI jova m5e 0e. xE9i`k smSyaAona sma6an, su6ara temj ivkas A4eR xE9i`k s>xo6n ha4 6rvama> Aave 0e. xE9i`k s>xo6n Ae kux5ta Ane coKksa[ ma>gI le tevI tpas ke xo6 0e. ko[p` s>xo6nma> Aayojn Ae AgTynI Ane mhTvpU`R babt 0e. s>xo6nna 9eŽe Vyapne ^yanma> raqI smy, xiKt Ane na`anu> suVyviS4t Aayojn s>xo6nne A4Rswr Ane vE)aink bnave 0e, drek p/karna s>xo6nnI coKks yojna hoy 0e. jena paya pr smg/ AWyasnI ½preqa tEyar krvama> Aave 0e. s>xo6ke ha4 6rela s>xo6nnI sf5tano Aa6ar s>xo6n yojna Ane s>xo6ke ApnavelI p^6it t4a kayR yojna pr rhelo hoy 0e. p/Stut p/kr`ma> iv8yno ]d\wv, Vyapiv&v, nmUna ps>dgI, s>xo6n p^6it, maihtI AekŽIkr` Ane maihtI p<4Kkr` p/ivi6 vgere mu´aAo dxaRvva p/yTn kyaeR 0e. Ë.É iv8y ]d\gm s>xo6n smSya s>xo6n kayR ma3enI pUvR wUimka 0e. s>xo6n Ae smSya ]kel ma3enI p/ikya 0e. ko[p` 9eŽma> jo p/git krvI hoy to te 9eŽ ivxenI v6uma> v6u ja`karI p/aPt krvI pDe temj te maihtInu> ivgtvar iv&le8` 4vu> jo[Ae. smSya s>dwRe juda-juda s>xo6ko Alg-Alg iviv6ta swr pir`amo ke tar`o tarve Tyare nvIn s>xo6n ha4 6rvanI j½iryat }wI 4ay 0e, gwRpat µara 4tI SŽI-w<` hTya +v hTya 0e ke nih ? Aem ko[ p/&n kre to tena jvabma> in&cypUvRk khI xkay ke Aa +v hTya j 0e. kem ke +v vgr to ko[p` jD vStuno v stt v 0e. ke je p54I puru8nu> xuk/a`u> SŽIbIj sa4e m5e Ane flInIkr` 4ay te 9`4I j Aek nva +vnu> +vn x½ 4[ jay 0e. kmnsIbe gujratna ma3e gwRS4 ba5kInI hTya, mihla sa9rtano nIco dr Ane SŽIAona Aap2at Ae samaijk kl>k 0e. gwRS4 ba5kInI hTyana kar`e smajma> puru8o Ane SŽIAonI s>Qyama> je mo3a tfavtnu> inmaR` 4[ rHyu> 0e. te4I ]wI 4tI samaijk VyvS4ama>4I Anek p/karnI ivkwIr ic>tanI babt 0e. gujrat jeva p/gitxIl dexma> dIkrIna koDwyaR +vnno jNm phela>j A>t Aave tevI AmanvIy p/vtr b>6 4vI jo[Ae. raJy srkare Aa ma3e kaydo kyaeR 0e. devdUt jeva tbIb Vyvsay sa4e s>k5ayelI ko[p` VyiKt Vhalna dirya smI dIkrIna +vnne kem 3U>po AapI xke ? jena ha4ma> +vn r9anu> kaExLy 0e te kaExLy ko[na m kar` kem bnI xke ? ivkge ke3lI vedna AnuwvtI hxe ? gwRS4 ba5kInI hTya A3kavvI Aap`a saEnI samaijk jvabdarI 0e. Aa A>ge smajma> jagSkaro dIpI nIk5e tevI jehmt ko` Ane Kyare krxe ? pxu p9I vgerenI ih>sa A3kavva ma3e to laQqo loko Ane se>kDo s>S4aAo +vdyane vrel 0e. p` gwRprI9` kraVya bad SŽI gwRS4 ixxuAonI inr>tr v6tI jtI SŽI-w<` hTyaAo A3kavva ma3e jo[Ae te3la xE9i`k sik/y p/yaso p` 4ta n4I. Aa smSya4I Avgt krva Ane smajne SŽI-w<` hTya rokvana ivcarne p/oTsahn Aapva ma3ena Aek p/yas½pe Aa iv8y ps>d krvama> AaVyo 0e. Ë.Ê.È Vyapiv&v Ane indxRnI ps>dgI Ë.Ê.É Vyapiv&v s>xo6n AWyas he#5 VyaQyaiyt krayela ivxa5 smudayne Vyapiv&v khe 0e. Vyapiv&v s+v ke in+Rv vStuAonu> jU4 ke smuday 0e ke jenI Aek ke te4I v6u la9i`ktaAo samaNy hoy 0e. Vyapiv&v ivix*# p/karnI tmam VyiKtAonu> ke te jU4na Aek myaRidt wagnu> bnelu> hoy 0e. Vyapiv&vne smi*3 ke vStI trIke p` Ao5qvama> Aave 0e, p/Stut AWyasnu> Vyapiv&vma> ]|r gujrat yuinvisR3I s>lGn ivsngr talukanI sat bI.AeD\. Kolejona ÎÎÎ p/ix9`a4IRAo ps>d krel 0e. Saar`I Ë.É Vyapiv&v k/m Kolejnu> nam p/ix9`a4IRAonI s>Qya 1 AeSa.3I.3I. kolej mu>. ivsngr, ij. mhesa`a 92 2 pI.AeND 3I p3el kolej Aof AeJyukexn mu>.po,waNDu, ta. ivsngr, ij. mhesa`a 100 3 p>cxIl kolej Aof AeJyukexn 4lo3a roD, mu>. ivsngr, ij. mhesa`a 92 4 inlk># kolej Aof AeJyukexn, S3exn roD, komsR kolejnI same, mu>. ivsngr, ij. mhesa`a 97 5 Av6 mhaiv·aly bI.AeD\. kolej Jog`Imatana m>idr same, mu>. ivsngr, ij. mhesa`a 95 6 KDva p3el bI.AeD\. kolej mu>.2a2re3, ta. ivsngr, ij. mhesa`a 97 7 7I mhi8R dyan>d srSvtI bI.AeD\. kolej Dosawa[ bag pase, S3exn roD, mu>. ivsngr 93 Total 666 Ë.Ê.Ê indxR Vyapiv&vno p/itini6Tv 6ravto wag Ae3le indxR ko[p` s>xo6nkayRma> nmUnanI ps>dgI qUb j mhTvnI babt 0e. kar` ke smg/ Vyapiv&vno AWyas krvo Ae smymyaRdane kar`e s>wivt n hova4I indxR ps>d krvo j½rI bne 0e. “AWyasna hetuAone Anu½p smg/ ivxe Anuman krva ma3e tena p/itini6½p nana ivwagne ps>d krvanI p/ik/yane indxRnI ps>dgI khe 0e” É nmUna ps>dgInI iviv6 p/yuiKtAo nIce mujb 0e. É DI.Ae. ]ca3, ix9` Ane samaijk iv)anoma> s>xo6nnu> p^6itxaXŽ, rajko3 : (ÊÈÈÑ) p<-ÉÏË AakdgInI p¹itAo -------------------------------------------------- s>waVya nmUna ps>dgI ibn s>waVya nmUna ps>dgI ivix*3 nmUna ps>dgI É. AakiSmk É. AnukU5 É. joDka nmUna ps>dgI nmUna ps>dgI nmUna ps>dgI Ê. StrIkdgI Ê. bm`a> nmUna nmUna ps>dgI nmUna ps>dgI ps>dgI Ë. yojnab^6 Ë. inyt ihSsa Ë. k/mx: nmUna nmUna ps>dgI nmUna ps>dgI ps>dgI Ì. zumqa> Ì.Snobol nmUna nmUna ps>dgI ps>dgI nmUna ps>dgInI ]pyuRKt p/yuiktAoma>4I p/Stut s>xo6nma> ]|r gujrat yuinvisR3I s>lGn ivsngr talukanI sat bI.AeD\.kolejoma>4I shetuk nmUna ps>dgI µara 7I mhi8R dyan>d srSvtI bI.AeD\. kolej ivsngrna zUmqa nmUna ps>dgI ¹ara ÑË iv6a4IRAo ps>d krel 0e. je sar`I Ë.Ê ma> dxaRvel 0e. sar`I Ë.Ê indxR k/m Kolejnu> nam p/ix9`a4IRAonI s>Qya 1 7I mhi8R dyan>d srSvtI bI.AeD\. kolej, Dosawa[ bag pase, S3exn roD, mu>. ivsngr 93 Ë.Ë s>xo6nma> smayela clo, s>xo6n p^6it Ane p/yog yojna Ë.Ë.É s>xo6nma> smayela clo vE)aink s>xo6nnI AWyas ½preqa Ayva AWyas p^6it nKkI krvama> clonu> 2`u> mhTv 0e. clona mapn Ane iny>Ž` vgr vE)aink AWyas krvo xKy n4I. s>xo6n smSyane lgtI ]TkLpnaAona inmaR` bad AWyasnI yojna bnavvama> Aave 0e. Aa AWyas yojna vE)aink rIte Tyare bnavI xkay 0e. jyare s>xo6nktaR ne clo Ane tena iny>Ž`nu> pyaRPt )an hoy. “clono xaiBdk A4R 0e ‘je cilt 4ay 0e te cl’ Aevo 4ay 0e, pr>tu s>xo6nma> cl Ae gu`6mR ke la9i`kta dxaRve 0e. cl Ae Aevo gu`6mR 0e ke jena mULyo mapI xkay 0e. VyiKt jU4 ke pyaRvr`nu> ko[p` l9` je pirvitRt 4ay 0e te cl khevay 0e” Ê p/Stut s>xo6nna cl sar`I Ë.Ë ma> dxaRvel 0e. sar`I Ë.Ë AWyasma> samaiv*3 cl k/m clno p/kar cl K9a mapnnI p^6it É Svt>Ž cl SŽI-w<` hTya jagŽ cl SŽI-w<` hTya jagko - pUvR kso3I, ]|r kso3I SŽI-w<` hTya jagiŽt cl ma^ym,ivStar kolejnu> vatavr`, p/yogno smyga5o - É. Svt>Ž cl Svt>Ž cl Ae Aevo 23k 0e jene p/yojk Avlokn he#5nI 23naAono sb>6 nKkI krva ma3e tene ps>d kre 0e. Svt>Ž clnI be ke te4I v6are k9a ho[ xke. p/Stut AWyasma> SŽI-w<` hTya jagŽ cl bne 0e. Ê Aem.AcayR, ix9`ma> s>xo6nnu> p^6itxaSŽ, Amdavad : A9r piBlkexn. ÊÈÈÐ, p<. ÉÈÍ Ê. prt>Ž cl Svt>Žclno Aml krva4I ke dUr krva4I ke tema> ferfar krva4I je 23k ]d\wve 0e, dUr 4ay 0e ke tema> ferfar pame 0e tene prt>Ž cl khe 0e. p/Stut AWyasma> SŽI-w<` hTya jag mapn krvama> AaVyu>. Aa xE9i`k isi^^ama> pirvtRnnu> mapn krva ma3e p/yojke Svrict pUvRkso3I ]|rkso3Ino ]pyog kyaeR. p/yojk mane 0e ke bhuma^ym kayRk/m p` xE9i`k isi^6 pr Asr kre 0e te4I SŽI w<` hTya jagkone prt>>Žcl trIke lI6el 0e. Ë. iny>i>Žt cl p/Stut s>xo6n AWyasma> s>xo6ke Svt>>>ŽclnI prt>>Žcl pr 4tI Asr tpasvanI 0e. Aa4I Svt>>>Žcl isvayna ANy ko[ clnI Asr prt>>>Žcl pr n 4ay te ma3e s>xo6ke ke3lak clone A>kuixt kyaR 0e. p/Stut AWyasma> Aekm, ivStar, kolejonu> vatavr`, p/yogno smyga5o, kayRk/mno p/kar vgere babtone A>kuixt kyaR 0e je p/Stut AWyasno iny>iŽt cl 0e. Ë.Ë.Ê s>xo6n p^6it Ko[p` kayRne yoGy p^6it vDe krvama> n Aave to te kayRnu> 6ayRu pir`am AapI xkatu> n4I.AevIj rIte ko[p` p/karnu> s>xo6n coKks p^6it vDe j krvama> Aave 0e. s>xo6n p^6it Ae s>xo6n p/ik/yano Aek AavXyk wag 0e. “s>xo6n smSyanu> coKksa[ pUvRknu> Sp*3Ikr` 4[ gya bad s>xo6k AWyasna hetuAone Anu½p maihtI me5vvana s>dwRma> ivix*3 kayaRe kre 0e. jene s>xo6n p^6it khI xkay” Ë “p/ayoigk s>xo6n p^6it Ae coKks ma5qu> 6ravtI taikRk Ane p^6itsrnI p^6it 0e, p/ayoigk s>xo6nma> s>xo6k Svt>>>Ž Ane prt>>>Žcl vCcena kar`sr sb>6no AWyas kre 0e. ANy clo pr A>kux raqIne s>xo6k Svt>>>Žclne lagu paDe 0e.” Ì Ë DI.Ae.]ca3, s>xo6nnI ivix*3 p^6itAo rajko3 : vasuik ip/iN3I>g p/es, Ì saEra*§ yuinvisR3I, ÊÈÈÈ, p< : ÑÏ – ÉÌÌ ]proKt p< : ÉÈÈ p/Stut s>xo6nma> prt>>>Žcl trIke nmUnana paŽonI SŽI w<` hTya jag>>Žcl SŽI w<` hTya jagxo6nnI p^6it p/ayoigk p^6it 0e. Ë.Ë.Ë p/yog yojna p/ayoigk s>xo6n p^6it Apnavel hoy teva s>xo6nma> coKks p/karnI p/yog yojna sa4e p/ayoigk kayR krvu> pDe 0e. p/ayoigk s>xo6n p^6it4I s>xo6n ha4 6rva ma3e 2`I b6I p/ayoigk yojnaAo ja`ItI 0e. Aa yojnanu> vgIRkr` muQy Ž` ivwagma> krI xkay. A pUvR p/ayoigk yojnaAo B pU`R p/ayoigk yojnaAo C Aa>ixk p/ayoigk yojnaAo p/Stut s>xo6nma> pUvR p/ayoigk yojna pEkI Aek jU4 pUvR kso3I - ]|r kso3I yojnane Aa6are s>xo6n kayR krvanu> nKkI krvama> AaVyu> htu> Aak s>xo6ke Apnavel s>xo6n AWyasna p/yognI yojna dxaRvel 0e. Aakkeitk rjUAat jU4 pUvR kso3I Svt>>>Žcl (mavjt) ]|r kso3I p/ayoigk jU4 E T1 X T2 Aa yojna ma3e Aek jU4 nKkI krvama> AaVyu> 0e. jema> te JU4 p/ayoigk jU4 0e. Aa jU4ne saE p/4m pUvR kso3I Aapvama> AavI 0e. Tyarbad jU4 pr kayRk/mno Aml krvama> AaVyo 0e. kayRk/mna AmlIkr` bad jU4ne ]|rkso3I Aapvama> AavI 0e. Aa p/ma`e prt>>>Žclnu> mapn krvama> AaVyu> 0e. Aam jU4na pUvRkso3I - ]|r kso3I prna p/aPta>kona tfavt (T1–T2) pr4I lgaDelI mavjt (Svt>Žcl) nI Asrkarkta ckasvama> AavI 0e. Aam p/Stut s>xo6n AWyasma> s>xo6ke kayRk/mnI Asrkarkta ckasvana s>dwRma> kayR hay 6yRu 0e. pir`ame Aa p/karnI p/ayoigk yojna ps>d krel 0e. Ë.Ì. kayRk/m Ane ]pkr` Ë.Ì.É. kayRk/m : (i) SŽI w<` hTya jag ix9`kayR Asrkark krI xkay te ma3e tasvar kayRk/mnu> Aayojn sar`I Ë.Ì ma> dxaRvel 0e. Saar`I Ë.Ì Bahuma^ym SŽI w<` hTya kayRk/m Taas – É smy Aekm Bahuma^ym s>pu3 ÎÈ mInI3 SŽI w<` hTyano A4R SŽI w<` hTya Aek mhapap Waart Ane gujratma> (0-6) seKs rexIyo il>gdrno A4R mhesa`a ijLlano seKs rexIyo il>gwed Ae jaitwed n4I il>gwednI AaDAsro pavr po[N3 Sla[D p/ezN3exn ´Xy-7aVy ma^ym indxRn p^6it k4n Ane p/&n p/yuiKt Taas – Ê smy Aekm Bahuma^ym s>pu3 ÎÈ mInI3 gwRno A4R w<`no A4R gwRpat Ae3le xu> ? il>gin6aRr` Ae3le xu> ? gwR prI9`nI p^6itAo gwRjait prI9` mxIn gwRpat A>geno kaydo gwRjait prI9` A3kayt6aro O.H.P. §aNsprNsI µara p/ezN3exn ´Xy ma^ym jU4 ccaR p^6it ]dahr` p/yuiKt Taas – Ë smy Aekm Bahuma^ym s>pu3 ÎÈ mInI3 Samajma> SŽIAonI sa>p/t iS4it SŽI w<` hTya ma3ena jvabdar kar`o Waartma> SŽIAona kaydakIy Ai6karo tj) µara VyaQyan 7aVy ma^ym K4n p^6it p/&n p/yuiKt Taas – Ì smy Aekm Bahuma^ym s>pu3 ÎÈ mInI3 matana gwRma> rhelI puŽIno pŽ gwRS4 ba5kInI hTyano Aa>qe deQyo Aheval s>xo6k µara p/ezN3exn 7aVy ma^ym jU4 ccaR p^6it ]dahr` p/yuiKt Taas – Í smy Aekm Bahuma^ym s>pu3 ÎÈ mInI3 SŽI w<` hTya A3kavva ma3e d>D Ane jogva[ SŽI w<` hTya A3kavva ma3ena ]payo Paavr po[N3 Sla[D p/ezN3exn ´Xy-7aVy ma^ym indxRn p^6it k4n p/yuiKt Taas – Î smy Aekm Bahuma^ym s>pu3 ÎÈ mInI3 SŽI w<` hTya k[ rIte 4ay 0e Ane tena4I ]d\wvtI iS4it dxaRvtI ifLm ‘suparI’ iviDyo ifLm- Ï ifLm xaR iviDyo ifLm ´Xy-7aVy ma^ym indxRn p^6it k4n p/yuiKt Taas – Ï smy Aekm Bahuma^ym s>pu3 ÎÈ mInI3 ‘SŽI w<` hTya jag inmaR` Jya> gitnI j½r n4I Tya> Sla[D AgTynu> ´Xy-7aVy ma^ym bnI jay 0e. mo3a icŽo, ca3Rs\, ko#a, nkxa ke Aak btavI xkay 0e. ifLmna nana 3UkDa ke pardxRk pda4R pr mUkvama> Aavela Aek icŽ ke g/aifk p/itib>bne Sla[D khe 0e. fo3og/afIna ivkas sa4e fo3og/aifk Sla[D AiStTvma> AavI Aa Sla[Do AabehUb Asrkark hoy 0e.v5I Aa Sla[Do Ê’’ x Ê’’ na kdma> hova4I Ao0I qcaR5 Ane v6u sgvDta wrI pUrvar 4[ xke 0e. v5I drek A^yapn m>idro pase Sla[D p/ojeK3ro to hoy 0e j te4I sr5ta4I ]pyog krI xkay 0e. p/Stut AWyasma> s>xo6ke sat bI.AeD\ kolejo pEkI Aek bI.AeD\ kolejna p/ix9`a4IRAo ma3e bhuma^ym SŽI w<` hTya jagrcna krI 0e. bhuma^ym SŽI w<` hTya jagrcnana p/4m ma^ym trIke s>xo6ke pavr po[N3 Sla[D p/ezN3exn tEyar kyuR 0e. Aa ma3e s>xo6ke Ms.office na Ms.Power Point Application Software no ]pyog kyaR. p/Stut AWyasma> s>xo6ke pavr po[N3 Sla[D p/ezN3exn tEyar krva gayŽIben dve (leKcrr, kMPyu3r ivwag, mhi8R dyan>d bI.AeD\. kolej, ivsngr) nu> magRdxRn lI6u> htu>. Aa kayRk/m A>tgRt kul ÊÉ Sla[Do bnavvama> AavI htI, jema> p/Stut AWyasna Aekmna ps>d krela xE9i`k mu´a SŽI w<` hTyano A4R, SŽI w<` hTya Aek mhapap, wart Ane gujratma> (È-Î) seKs rexIyo, il>gdrno A4R, mhesa`a ijLlano seKs rexIyo, il>gwed Ae jaitwed n4I, il>gwednI AaDAsro,jeva mu´ane sa>k5I levama> AaVya 0e. je pirix*3 A ma> samel 0e. Taas – Ê O. H. P. (´Xy ma^ym) §aNsprNsI µara p/ezN3exnnu> inmaR` AovrheD p/ojeK3r µara §aNsprNsI A4va ÉÈ’’ x ÉÈ’’ su6InI ko[p` pardxRk vStuAo dxaRvI xkay ke3lIkvar k/mb^6 mu´aAo varafrtI p/dixRt krva §aNsprNsIno ]pyog 4ay 0e. ix9k Tya> j §aNsprNsI pr lqIne Aak smjavI xke. ix9k Aga]4I AavI §aNsprNsIAo jate bnavI AovrheD p/ojeK3r µara s>caln krI ccaR krI xke Aa4I ix9`9eŽe Aa ma^ym qUb j ]pyogI bnI rhe 0e. p/Stut AWyasma> s>xo6ke bIja ma^ym trIke O. H. P. µara p/ezN3exn kayRk/mnu> Aayojn kyuR htu> tema> Ë §aNsprNsI bnavvama> AavI htI. Jema> p/Stut AWyasna Aekmna ps>d krela xE9i`k mu´a gwRno A4R, w<`no A4R, gwRpat Ae3le xu> ? il>gin6aRr` Ae3le xu> ? gwR prI9`nI p^6itAo, gwRjait pir9` mxIn,gwRpat A>geno kaydo, gwRjait prI9` A3kayt 6aro jeva mu´ane sa>k5I levama> AaVya 0e. je pirix*3 A ma> samel 0e. Taas – Ë (7aVy ma^ym) tj) µara VyaQyan p/Stut AWyasma> s>xo6ke ŽIja ma^ym trIke tj) µara VyaQyan Ae kayRk/mnu> Aayojn kyuR htu>. Jema> s>xo6ke tj) trIke DaR. lIlaben mheN¸kumar SvamI ke jeAo }\>za mihla kolejna ip/iNspal 0e. temna µara Aapvama> AaVyu htu>. p/Stut kayRk/mma> DaR. lIlaben mheN¸kumar SvamIna VyaQyanma> smajma> SŽIAonI sa>p/t iS4it, SŽI-w<` hTya ma3e jvabdar kar`o Ane wartma> SŽIAona kaydakIy Ai6karo Ae iv8y pr VyaQyan AaPyu> htu. Je pirix*3 n> A ma> samel 0e. Taas – Ì (7aVy ma^ym) s>xo6k µara p/ezN3exn p/Stut AWyasma> s>xo6ke bhuma^ymna co4a ma^ym trIke s>xo6k µara p/ezN3exnnu> Aayojn kyuR htu>. tema> s>xo6ke Aekm Aa6airt xE9i`k mu´ama> matana gwRma> rhelI puŽIno pŽ, Ane gwRS4 ba5kInI hTyano Aa>qe deQyo Aheval Ae mu´ane sa>k5I levama> AaVya 0e. je pirix*$ > A ma> samel 0e. Taas – Í (´Xy-7aVy ma^ym) Paavr po[N3 Sla[D p/ezN3exn Aa kayRk/m A>tgRt kul Í Sla[Do bnavvama> AavI htI, jema> p/Stut AWyasna Aekmna ps>d krela xE9i`k mu¸a ma> SŽI-w<` hTya A3kvva ma3e d>D Ane jogva[ Ane SŽI-w<` hTya A3kvva ma3ena ]payo mu´ane sa>k5I levama> AaVya hta. je pirix*3 A ma> samel 0e. Taas – Î (´Xy-7aVy ma^ym) ifLm xaR.Ane iviDyo ifLm p/Stut AWyasma> s>xo6ke bhuma^ymna 0©a ma^ym trIke ifLm xaR nu> Aayojn kyuR htu> tema> s>xo6ke ‘suparI’ ifLm btavI htI. Jema> SŽI-w<` hTya k[ rIte 4ay 0e.Ane tena4I ]d\wvtI iS4it dxaRvvama> AavI htI jeno smy ÉÍ imin3no hto.je pirix*3 A ma> samel 0e. iviDyo ifLm iviDyo ifLm Ae p/Ty9 Anuwvo Aapva ma3enu> iv)an Ane 3eknolo+nu> Asrkark ma^ym 0e. Abal-v<^6 saEne gme tevu> temj dxRkne potanI sa4e raqtu> ma^ym 0e. iviDyo ifLm ´Xy-7aVy sa6n hova4I k`eRiN¸y t4a neŽeiN¸y AevI b>ne [iN¸yno ]pyog krI VyiKtna mansp3 su6I maihtI phae>caDe 0e. iv6a4IRAoma> rs peda kre 0e. Ane ij)asav kam ptI jay 0e. Ae3leke clicŽnu> mhTv ÉÈ,ÈÈÈ xBdo je3lu> 0e. clicŽna kaExLyyuKt Ane A4RpU`R ]pyog sr5 A^yapn p/it dorI jay 0e. Aa4I xBdo krta clicŽo µara A^yynnI Asrkarkta v6I xke 0e. s>xo6ke maihtI p/sar`nI AavI Asrkarkta v6I xke 0e. s>xo6ke maihtI p/sar`nI AavI Asrkarktane ^yanma> l[ne Aekm xIqvva ma3e ivDIyo ifLm ps>d krI jema> sat iviDyo ifLmno smavex yay 0e. je sar`I Ë.Î ma> dxaRvel 0e. sar`I Ë.Í iviDyo ifLm k/m 3a[3l smy 1 FEMALE FOETICIDE IN INDIA, PRESENTED BY ARVIND. 2:29 Minutes 2 SAVE GIRL IN INDIA, PRESENTED BY MR. ARMAN AND MRULI. 7:34 Minutes 3 FOR CAUSE FOR TO REMOVE FEMALE FOETICIDE IN INDIA, FACULTY OF MANAGEMENT STUDIS, PRESENTED BY DR. AMIT KHOTHARI 0:43 Minutes 4 SAVE THE GIRL CHILD 4:36 Minutes 5 STOP FEMALE FOETICIDE, PRESENTED BY MAHARASHTRA POLICE. 0:45 Minutes 6 LET HER SEE THE WORLD, PRESENTED BY NEW DELHI. 1:39 Minutes 7 EVERY 24 SECONDS A BABY IS ABORTED WE MUST CONTINUE TO PRAY THAT ABORTION WILL END. 4:19 Minutes Taas – Ï (´Xy ma^ym) p/dxRn p/Stut AWyasma> s>xo6ke kayRk/mnI s>rcna satma ma^ym trIke p/dxRnnu> Aayojn kyuR htu>. tema> s>xo6ke ]pyogma> levana ca3Rs\, icŽo, poS3ro vgereno tj) pase smI9a kravI htI Ane p/dxRn kayRk/m kevI rIte yojvo tenu> magdxRn me5Vyu> htu>. jema> Aekmna A^yapn ma3e Aga] ]pyogma> lI6el Sla[DonI ip/N3 ]pra>t icŽo, sUŽona ca3Rs, SŽI-w<` hTya xu> 0e ? k[ rIte yay 0e.tene A3kavvana ]payo vgerena ca3Rs icŽo puStkonu> Aek vgRq>Dma> (hol) p/dxRn go#vvama> AaVyu> htu> Aa p/dxRn kayRk/m pirix*3 A ma> samel 0e. (ii) pa# Aayojn kayRk/mnu> ix9`kayR Asrkark rIte krI xkay Ane s>xo6nna hetuAone yoGy ]pay AapI xkay te ma3e tasvar pa#nu> Aayojn pirix*# B ma> dxaRVya p/ma`e krvama> AaVyu> 0e. je sar`I Ë.Î ma> dxaRvel 0e. sar`I Ë.Î pa# Aayojn k/m tas smy iv8yvStu> Maa^ym p^6it p/yuiKt É Í ÎÈ mInI3 SŽI w<` hTyano A4R SŽI w<` hTya Aek mhapap Waart Ane gujratma>(0-6) seKs rexIyo il>gdrno A4R mhesa`a ijLlano seKs rexIyo il>gwedAe jaitwed n4I il>gwednI AaDAsro Paavr po[N3 Sla[D pe/zN3exn ´Xy-7aVy ma^ym indxRn p^6it K4n Ane p&n p/yuiKt Ê Í ÎÈ mInI3 gwRno A4R w<`no A4R gwRpat Ae3le xu> ? il>gin6aRr`Ae3le xu> ? gwRprI9`nI p^6itAo gwRjait prI9` mxIn gwRpat A>geno kaydo gwRjait prI9` A3kayt 6aro O. H. P. §aNsprNsI µara p/ezN3exn ´Xy ma^ym jU4 ccaR p^6it ]dahr` p/yuiKt Ë Í ÎÈ mInI3 Samajma> SŽIAonI sa>p/t iS4it SŽI w<` hTya ma3ena jvabdar kar`o Waartma> SŽIAona kaydakIy Ai6karo tj) µara VyaQyan, 7aVy ma^ym jU4 ccaR p^6it K4n Ane p&n p/yuiKt Ì Í ÎÈ mInI3 matana gwRma> rhelI puŽIno pŽ gwRS4 ba5kInI hTyano Aa>qe deQyo Aheval. s>xo6k µara p/ezN3exn, 7aVy ma^ym jU4 ccaR p^6it ]dahr` Ane p&n p/yuiKt Í Í ÎÈ mInI3 SŽI w<` hTya A3kavva ma3e d>D Ane jogva[ SŽI w<` hTya A3kavva ma3ena ]payo Paavrpo[N3 Sla[D pe/zN3exn, ´Xy-7aVy ma^ym indxRn p^6it K4n p/yuiKt Î Í ÎÈ mInI3 SŽI w<` hTya k[ rIte 4ay 0e Ane tena4I ]d\wvtI iS4it dxaRvtI ifLm ‘suparI’. iviDyo ifLm- Ï ifLmxaR, Ane iviDyo ifLm ´Xy-7aVy ma^ym indxRn p^6it K4n p/yuiKt Ï Í ÎÈ mInI3 ‘SŽI w<` hTya jag bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e SŽI w<` hTya jagrcna krvama> AavI 0e. Aa kayRk/m tj)o pase cek kravvama> Aavel 0e. te tj)ono ]Lleq Ane tem`e Aapela sUcno sar`I Ë.Ï ma> dxaRvel 0e. sar`I Ë.Ï SŽI w<` hTya jag icŽo sa4e rjUAat krvI. Ferfar krel 0e. Ë DaR.lIlaben Aem. SvamI ip/NsIpal mihla kolej, ]>>za, Laqa` Ao0u krvu> vaKy rcna su6arvI. Ferfar krel 0e. Ì 6vl bI. p3el ip/NsIpal, mhi8R dyan>d bI.AeD\. kolej, ivsngr. Caa3R, icŽo vgereno ]mero krvo. Ferfar krel 0e. Í DaR.hetl p3el Nyu p/oge/sIv Kolej Aof, Aejyukexn,mhesa`a. Aekm p/ma`e kayRk/mno k/m go#vvo. Ferfar krel 0e. Î DaR. iŽwuvnwa[ Aa[. p3el Dr.T.I.Patel. (M.B.B.S.,Dgo.) Aom meDIkl seN3r, gaynekolo+S3, ra6npur cokDI,mhesa`a. tbKkavar kayRk/m go#vvo. Ferfar krel 0e. Ë.Ì.Ë ]pkr` - SŽI w<` hTya jagxo6n yojnanu> 2Dtr krtI vqte j s>xo6ke maihtI p/aPt krva ma3e kya sa6no vaprva jo[Ae tenI ivcar`a kre 0e. potanI ]TkLpnaAonI ckas`I ma3e kevu> ]pkr` ]ict maihtI pUrI paDxe te ivcayaR p0I s>xo6k pa/Pt sa6no ckaxe 0e. Ane potana AWyas ma3e ]ict sa6nnI ps>dgI kre 0e. jo p/aPt sa6n ]ict n j`ay to te pote jate sa6nnI rcna kre 0e. Aam ]pkr` Ae3le... p/Stut s>xo6nma> ]pkr` trIke SŽI- w<` hTya jagrcna p/Stut AWyasma> bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e SŽI w<` hTya jagrcna krvama> AavI 0e. Aa kayRk/mnI Asrkarkta ja`va ma3e kayRk/mna AmlIkr` phela> Ane badma> p/ix9`a4IRAone SŽI w<` hTya jag AavI. Aekm kso3Ine pUvRkso3I Ane ]|rkso3I trIke levama> AavI, te kso3Ima SŽI w<` hTya Ae3le xu> ?,wart Ane gujratma> seKs resIyo?, il>gdr Ae3le xu>? gwR Ae3le xu> ?, w<` Ae3le xu> ?,il>gin6aRr` Ae3le xu> ?,gwR prI9` p^6itAo ke3lI 0e ?,gwRjait prI9` mxIn Ae3le xu> ?, gwRpat A>geno kaydo Ae3le xu> ?,gwRjait prI9` A3kayt 6aro Ae3le xu> ?, mu´aAono smavex krvama> AaVyo. Jema> ÏÊ p/&no raqvama> AaVya hta.rcvama> Aavel p/a4imk Sv½pnI SŽI w<` hTya jag samel krvama> Aavel 0e. Ë.Ì.Ë.Ê pUveR9` p/Stut AWyasma> rcvama> Aavel p/a4imk Sv½pnI SŽI w<` hTya jag bI.AeD\.na pa>c iv6a4IRAo pr pUveR9` krvama> AaVyu> htu>. sa4o sa4 tj)Iy sUcno p` levama> AaVya je sar`I Ë.Ð ma> mUkel 0e. sar`I Ë.Ð p/a4imk Sv½pnI SŽI w<` hTya jagQya 23aDvI, Aekm Aa6airt p/&nonI go#v`I krvI. Ferfar krel 0e. Ê DaR.tejl xe# iDpa3RmeN3 Aof Aejyukexn, g`pt yuinvisR3I, qerva. Kso3Ina sUcnone yoGy rIte sm+ xkay te rIte vaKy rcna bnavvI. Ferfar krel 0e. Ë DaR.lIlaben Aem. SvamI ip/NsIpal mihla kolej, ]>>za. Sahela p/&no ka!I naqva. Ferfar krel 0e. Ì 6vl bI. p3el ip/NsIpal, mhi8R dyan>d bI.AeD\. kolej, ivsngr. p/&nona k/m yoGy rIte Aapva. Ferfar krel 0e. Í DaR.hetl p3el Nyu p/oge/sIv Kolej Aof Aejyukexn, qerva. vaKy rcna su6arvI. Ferfar krel 0e. Î DaR. iŽwuvn Aa[ p3el Dr.T.I.Patel (M.B.B.S.,Dgo) Aom meDIkl seN3r, gaynekolo+S3, ra6npur cokDI,mhesa`a. ibn j½rI p/&no ka!I naqva. Ferfar krel 0e. Ë.Ì.Ë.Ë A>itm Sv½pnI kso3InI s>rcna p/Stut AWyasma> bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e A>itm Sv½pnI SŽI w<` hTya jag AavI. Jema> ÍÑ je3la p/&nono smavex krvama> Aavel 0e. jema> Aekmma> rhel mu´ama> rhela p/&nonI s>Qya sar`I Ë.Ñ ma> mUkel 0e. temj A>itm Sv½pnI SŽI w<` hTya jag mUkel 0e. sar`I Ë.Ñ iv8yvStuna mu´ama> rhela p/&nonI s>Qya k/m iv8yvStuna mu´a p/&nonI s>Qya É SŽI w<` hTyano A4R. É Ê SŽI w<` hTya Aek mhapap. Ê Ë wart Ane gujratma> (È-Î) seKs resIyo. Ë Ì il>gdrno A4R. É Í mhesa`a ijLlano seKs resIyo. Ê Î il>gwed Ae jaitwed n4I. Ì Ï il>gwednI AaDAsro. Ê Ð gwRno A4R. Ê Ñ w<`Rno A4R. Ê ÉÈ gwRpat Ae3le xu> ? Ë ÉÉ il>gin6aRr` Ae3le xu> ? Î ÉÊ gwR pir9`nI p^6itAo. Ë ÉË gwRjait pir9`no mU5 hetu. É ÉÌ gwRpat A>geno kaydo. Ì ÉÍ gwRjait pir9` A3kayt 6aro. Ë ÉÎ gwRjait pir9` mxIn. Ë ÉÏ smajma> SŽIAonI sa>p/t iS4it. Ê ÉÐ wartma> SŽIAona kaydakIy Ai6karo. Ê ÉÑ matana gwRma> rhelI puŽIno pŽ. É ÊÈ gwRS4 ba5kInI hTyano Aa>qe deQyo Aheval. Ì ÊÉ SŽI w<` hTya A3kavva ma3e d>D Ane jogva[. Î ÊÊ SŽI w<` hTya A3kavva ma3ena ]payo. Ê kul ÍÑ Ë.Ì.Ë.Ì gu`a>kn SŽI w<` hTya jag ÍÑ p/&no 0e. jema> drek p/&n ma3e É gu` raqvama> AaVyo 0e Aem ÍÑ gu`nI kso3I htI. drek saca jvab ma3e É gu` Ane qo3a jvab ma3e È gu` raqvama> Aavel 0e. jenI ]|rcavI pirix*3 E ma> mUkel 0e. Ë.Ì.Ì SŽI w<` hTya jag bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e SŽI w<` hTya jagrcna krvama> AavI 0e. Aa kso3I tj)o pase cek kravvama> AavI te tj)ono ]Lleq sar`I Ë.ÉÈ dxaRvel 0e. sar`I Ë.ÉÈ ]pkr` ivxe tj)onI sUcnonI nae>6 k/m tj)7Inu> nam sUcno ferfaro É DaR.sonl p3el iDpa3RmeN3 Aof Aejyukexn, g`pt yuinvisR3I, qerva. sUrno smjay te rIte lqva. Ferfar krel 0e. Ê DaR.tejl xe# iDpa3RmeN3 Aof Aejyukexn, g`pt yuinvisR3I, qerva. Waa8akIy wUlo su6arvI. Ferfar krel 0e. Ë DaR.lIlaben Aem. SvamI ip/NsIpal mihla kolej, ]>za vaKy rcnama> wUlo su6arvI. Ferfar krel 0e. Ì 6vl bI. p3el ip/NsIpal, mhi8R dyan>d bI.AeD\. kolej, ivsngr. lqa`ma> coKksa[ raqvI. Ferfar krel 0e. Í DaR.hetl p3el Nyu p/oge/sIv Kolej Aof Aejyukexn, mhesa`a. Waa8akIy wUlo su6arvI. Ferfar krel 0e. Î DaR. iŽwuvn Aa[ p3el Dr.T.I.Patel (M.B.B.S.,Dgo) Aom meDIkl seN3r, gaynekolo+S3, ra6npur cokDI,mhesa`a. tbKkavar p/Xno go#vva. Ferfar krel 0e. Ë.Í.È p/yognu> AmlIkr` Ane Aayojn Ë.Í.É p/yognu> Aayojn p/Stut s>xo6n p/ayoigk p/karnu> htu> te4I s>xo6ke p/yogpaŽonI ps>dgI zUmqa nmUna p^6it4I krel 0e.kolejna AacayR pase ½b½ mulakat l[ p/Stut s>xo6n A>ge 3U>kI maihtI AapI Ane temnI kolejma> p/yog krva ma3e pUvR m>jUrI me5vI p/Stut AWyasma> p/ayoigk jU4ma> ÑË p/ix9`a4IRAonI ps>dgI krvama> AavI 0e. Tyarbad jU4 ]pr bhuma^ym SŽI-w<` hTya jag AmlIkr` krvama> AaVyu> 0e,kolejna kul nv idvs p/yog ma3e smy Ane tasnu> Aayojn krvama> Aavel 0e. p/Stut AWyasma> kul nv idvs ix9`kayR ma3e fa5vvama> AaVya 0e. Aa kolejma> p/yog ma3e Aek srqo smy Ane tas kayRk/m ma3e ps>d krel 0e. Aa p/yogna Aayojnnu> smy pŽk sar`I Ë.ÉÉ ma> dxaRvel 0e. sar`I Ë.ÉÉ p/yognu> Aayojn k/m tarIq var SŽI w<` hTya jagg5var O.H.P. §aprNsI µara Sla[D p/ezN3exn. Ë4IÌ Í Ì Ï-Ë-ÊÈÉÊ bu6var tj) µara VyaQyan. Ë4IÌ Í Í Ð-Ë-ÊÈÉÊ xukvar s>xo6k µara p/ezN3exn. Ë4IÌ Í Î ÉÈ-Ë-ÊÈÉÊ xinvar Paavr po[N3 Sla[D p/ezN3exn. Ë4IÌ Í Ï ÉÊ-Ë-ÊÈÉÊ somvar ifLm xaR Ane ivDIyo- Ï. Ë4IÌ Í Ð ÉË -Ë-ÊÈÉÊ m>g5var p/dxRn. Ë4IÌ Í Ñ ÉÌ-Ë-ÊÈÉÊ bu6var ]|r kso3I Ajmayx. Ë4IÌ Í Ë.Í.Ê AmlIkr` Aam bhuma^ym SŽI-w<` hTya jagxo6ke kolejna A^yapn holno ]pyog kyaR hto, jya> bhuma^ym kayRk/mnI Ajmayx ma3e j½iryat mujbnI b6Ij waEitk sgvDo hova4I s>xo6ke p/ayoigk jU4 ]pr kayRk/mono Aml krI xKya hta. Aakko Samg/ kayRk/mna AmlIkr` bad nKkI krel ]|rkso3I (SŽI-w<` hTya jagko me5vvama> AaVya hta jenI g`trI Ane A4R23n p/kr` Ì ma> rjU krel 0e. Ë.Î maihtInu> AekŽIkr` Ane p<4Kkr` Ë.Î.É maihtInu> AekŽIkr` SŽI-w<` hTya jag phela> jU4na p/ix9`a4IRAone pUvRkso3I AapI SŽI-w<` hTya jagko me5vvama> AaVya Tyarbad jU4 pr kayRk/mnI Ajmayx bad jU4ne SŽI-w<` hTya jagko me5vvama> AaVya 0e. Ë.Î.Ê p<4Kkr` smg/ p/yog kayRna A>te p/aPta>ko me5vvama> AaVya 0e Ane Aa me5vel p/aPta>ko pr srasrI p/ma` ivcln Ane t mULy µara maihtInu> p<4Kkr` krvama> AaVyu> 0e. jena Aa6are yoGy tar`o Ane A4R23no rjU krvama> AaVya 0e. jenI ivSt rjU krvama> AavI 0e. Ë.Ï p/yognI y4a4Rta p/yognI y4a4Rta be p/kare ckasvanI hoy 0e. [É] Aa>tirk y4a4Rta. [Ê] baHy y4a4Rta. (É) Aa>tirk y4a4Rta. Ko[p` p/yogma> Svt>Žcle prt>Žcl pr Asr krI 0e ke nhI, te ja`vano s>xo6kno muQy hetu hoy 0e. m5elu> pir`am bharna ko[ clonI Asrne kar`e ]d\wvelu> n4I ne tenI ckas`I krvI Ae3le p/yognI Aa>tirk p/ma`wUttanI ckas`I krvI. p/Stut AWyasma> nIcena pirb5one Aa6are Aa>tirk y4a4Rta ckasvama> Aavel 0e. {A} pirpkvta. p/Stut AWyasma> p/yogno smyga5o maŽ Ñ idvsno ho[ p/ix9`a4IRAonI pirpkvtama> ko[ qas pirvtRn 4yu> n4I. Aa4I p/Stut AWyasma> pirpkvn ]pr A>kux me5vel 0e. {b} smkailn 23naAo. p/Stut s>xo6nma> nmUna ps>dgI zUmqa p^6it µara krvama> AavI 0e. {k}> p/yogpaŽma> 23aDo. p/Stut s>xo6nma> je paŽone pUvRkso3I Aapvama> AavI htI te j tmam paŽone ]|r kso3I vqte p` hta. te4I p/yogpaŽma> 23aDanI Asr ]pr A>kux p/aPt krI xkayo n4I (Ê) baHy y4a4Rta. p/Stut AWyasma> nIcena pirb5one Aa6are baHy y4a4Rta ckasvama> Aavel 0e. {A} p/yog ivi6Aono Avro6. Jyare Aekna Aek paŽo pr varafrtI mavjto k/mx: lgaDvama> Aave Tyare Aek mavjtnI Tyar p0Ina mavjt pr Asr 4tI hoy 0e. p/Stut s>xo6nma> Aekna Aek paŽone AavI mavjt lgaDvama> AavI n4I.Aa4I Aa Asr ]pr A>kux me5vI xkayo 0e. {b} ho4oRn Asr. p/Stut s>xo6nma> s>xo6ke jU4na paŽone temnI ]pr p/yog 4[ rHyo 0e tevI ja` 4va dI6el n4I temj s>xo6ke p/yogma> ko[ p/ix9`a4IR pr qas ^yan n Apay tenI ka5+ raqel 0e te4I Aa Asr ]pr A>kux me5vI xkayo 0e. {k} ]|r kso3I Ane Svt>Žcl vCcenI Aa>trik/ya. p/Stut s>xo6nma> ]|r kso3I Ane Svt>Žcl vCcenI Aa>trik/ya 4ay 0e. Aa pirb5 ]pr A>kux me5vI xkayo n4I. Ë.Ð Avlokno p/yog drimyan p/yojke AnuwvelI muXkelIAo Ane Avlokno nIce p/ma`e 0e. É. p/yog jU4nu> A^yyn krtI vqte sa6nonI go#v`I ma3e tas phela> 4oDo smy fa5vvo pDyo. Ê. Sla[D p/ezN3exn ma3e sa6nona ]pyog ma3e kyarek shayk raqvanI j½r pDe 0e. Ë. J½rI sa6no t4a xE9i`k saihTy tEyar krvama> magRdxRk7I t4a A^yapn kolejona tj)onI j½r rhetI htI. te4I smynI ta` vtaRtI htI. Ì. p/ix9`a4IRAo bhuma^ym s>pu3 kayRk/mna A^yynma> v6are rs daqvta hta. Í.p/ix9`a4IRAo ma3e A^yyn Aekm nvo hova4I p/yog v6are Asrkark rHyo hto. p/kr`-Ì maihtInu> vgIRkr` p<4Kkr` Ane A4R23n k/m ivgt Paan n>. Ì.È p/Stavna 68 Ì.É maihtInu> Sv½p 68 Ì.Ê p/yog µara p/aPt maihtInu> p<4Kkr` 69 Ì.Ë ]TkLpnanI ckas`I Ane A4R23n 72 Ì.Ë.É Ì.Ë.Ê ]TkLpnanI ckas`I 72 A4R23n 72 Ì.Ì Pir`amonI ccaR 75 Ì.È p/Stavna s>xo6nma> maihtInu> p<4Kkr` Ait mhTvno 23k 0e. te s>xo6nnu> h\dy 0e. ko[p` s>xo6nma> ke AWyasma> je ivgto Aek#I krvama> Aave 0e. tene v6u sarI rIte smjva ma3e Ane tema>4I A4R tarvva ma3e te maihtInu> vgIRkr` krIne VyviS4t rIte go#Vya bad sm+ xkay teva s>i9Pt Sv½pma> mUkvama> Aave 0e. Aam me5vel maihtI ke ivgtone boltI krva ma3e tenu> yoGy p<4Kkr` krvu> j½rI 0e. Aa AWyasma> indxR trIke ps>d krel p/ix9`a4IRAoAe me5vel SŽI-w<` hTya jagkone payanI babt g`I 0e. Aa p/aPta>ko vCcena tfavtnI sa4Rkta xo6va ma3e p<4Kkr` ma3e yoGy Aa>kDaxaSŽIy p¹itno ]pyog krvama> AaVyo 0e.Ane tena pr4I ]TkLpnanI ckas`I krvama> AavI 0e. Ì.É maihtInu> Sv½p p/Stut s>xo6n p/ayoigk p/karnu> 0e. Aa s>xo6nma> s>xo6ke bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e SŽI-w<` hTya jag bhuma^ym s>pu3 kayRk/mnI p/ix9`a4IRAonI xE9i`k isi^6 (SŽI-w<` hTya jag AavI 0e. s>xo6ke Aa>ixk p/ayoigk yojna pEkI Aek jU4 pUvRkso3I-]|rkso3I yojna mujb kayR kyuR htu>. p/Stut s>xo6n AWyas ma3e s>xo6ke kolejnI ps>dgI shetuk nmUna rIte krI htI. jyare paŽonI ps>dgI zumqa> nmUna p¹it µara krvama> AavI. AhI> bhuma^ym s>pu3 kayRk/m4I ix9`kayR krvama> AaVyu> 0e. p/Stut AWyasma> Svt>Žcl trIke A^yyn p¹it (kayRk/m) 0e. p/Stut s>xo6nma> SŽI-w<` hTya pUvRkso3I Ane ]|rkso3I µara p/yognI ckas`I krvama> AavI htI.Svrict SŽI-w<` hTya jagkona p<4Kkr` Ane A4R23n ma3e A>kxaSŽIy p^6it vDe srasrI p/ma` ivcln, p/ma`wUl Ane te pr4I t mULy xo6vama> AaVyu> jena pr4I sa4RktanI k9a ckasvama> AavI. Ì.Ê p/yog µara p/aPt maihtInu> p<4Kkr` p/yog drMyan p/aPt 4yel pUvRkso3I Ane ]|rkso3Ina p/aPta>ko sar`I Ì.Éma> dxaRvvama> AaVya 0e. jema> n>br, pUvRkso3Ina p/aPta>ko Ane ]|rkso3Ina p/aPta>ko levama> AaVya 0e. sar`I Ì.É p/ayoigk jU4na pUvRkso3I Ane ]|rkso3Ina p/aPta>ko k/m pUvRkso3Ina p/aPta>ko ]|rkso3Ina p/aPta>ko É ËÍ ÌÎ Ê ËÊ ÌÉ Ë ÊÏ ÌÊ Ì ËË ÍÍ Í ÊÎ ÌÎ Î ÊÍ ËË Ï ËÉ ËÑ Ð ËÊ ÌÏ Ñ ËÉ ÌÐ ÉÈ ÊÎ ËÍ ÉÉ ÊÑ ÌÎ ÉÊ ËÌ ÌÍ ÉË ËÌ ÌÏ ÉÌ ËÍ ËÑ ÉÍ ËÉ ÌÌ ÉÎ ËÉ ÌÈ ÉÏ ÊÉ ÊÑ ÉÐ ÊÌ ÊÐ ÉÑ ÊÐ ÌÎ ÊÈ ÊË ÍÈ ÊÉ ËÈ ÌÐ ÊÊ ËÊ ÌË ÊË ÉÑ ÌÍ ÊÌ ÌÈ ÌÈ ÊÍ ËÎ ÌÈ ÊÎ ËÉ ÍÈ ÊÏ ËÌ ÌÏ ÊÐ ËÍ ÌÈ ÊÑ ËË ÌÉ ËÈ ËÊ ËÐ ËÉ ËÉ ËÍ ËÊ ËÌ ÌÎ ËË ÉÐ ËÌ ËÌ ËÐ ÍÉ ËÍ ÊÏ ÍÊ ËÎ ÊÐ ÍÍ ËÏ ËÈ ÌÌ ËÐ ËÏ ÍÊ ËÑ ËË ÌÎ ÌÈ ÊÏ ÍÎ ÌÉ ËÉ ÌÍ ÌÊ ÊÑ ÌÈ ÌË ËÊ ÍÈ ÌÌ ÊÐ ÍÎ ÌÍ ÊË ÌÊ ÌÎ ËÈ ÌÈ ÌÏ ËÎ ÍÍ ÌÐ ÊÎ ÊÎ ÌÑ ËÊ ÍÏ ÍÈ ËÎ ÍÍ ÍÉ ÊÑ ÌÈ ÍÊ ËÏ ÌÏ ÍË ËÑ ÌË ÍÌ ËÍ ÌÈ ÍÍ ËÌ ÌÏ ÍÎ ËÊ ÍÈ ÍÏ ÊÎ ÌÈ ÍÐ ÊÍ ÌÐ ÍÑ ËÌ ÍÉ ÎÈ ÊÑ ÌÊ ÎÉ ËÎ ÌÈ ÎÊ ÊÐ ËÐ sar`I Ì.É ma> p/ayoigk jU4na pUvRkso3I Ane ]|rkso3I prna p/aPta>k dxaRvvama> AaVya 0e. p/ayoigk jU4na pUvRkso3I Ane ]|rkso3I prna p/aPta>konI vgIRk dxaRVya mujb 0e. sar`I Ì.Ê p/ayoigk­ jU4na pUvRkso3I Ane ]|rkso3I prna p/aPta>konI vgIRkkonI ]|rkso3I prna p/aPta>konI vgR AavkonI srasrIAo vCce ko[ sa4Rk tfavt nhI> hoy. p/ayoigk jU4na p/ix9`a4IRAoAe pUvRkso3I Ane ]|rkso3Ima> p/aPta>konI srasrI, p/ma`ivcln, srasrIna tfavtnI p/ma`wUl (SED) Ane t mULy nIcenI sar`I Ì.Ë ma> sxaRvel 0e. sar`I Ì.Ë p/ayoigk jU4na p/ix9`a4IRAoAe pUvRkso3I Ane ]|rkso3Ima> me5vel p/aPta>konI srasrI, p/ma`ivcln, SED Ane t mULy. kso3I s>Qya b5 srasrI p/ma`ivcln SED t mULy Saa4RktanI k9a pUvRkso3I 62 30.6774 0.60745 1.06869 12.708 0.01 K9aAe tfavt sa4Rk 0e. ]|rkso3I 62 44.2581 0.87926 1.06869 Ì.Ë.Ê A4R23n sar`I Ì.Ë ma> jota> khI xkay ke pUvRkso3Ina p/ix9`a4IRAono m^yk 30.67 0e.Ane ]|rkso3Ino m^yk 44.25 0e. je4I ]|rkso3Ima> p/ix9`a4IRAono deqav p/wavaTmk rHyo 0e. Ae3leke bhuma^ym s>pu3 kayRk/m ci!yato saibt 4yo 0e. p/ayoigk jU4na pUvRkso3I Ane ]|rkso3Ima> p/aPta>ko vCce sa4Rk tfavt jova m5el 0e. Aa4I H01 no 0.01 k9aAe ASvIkar 4ay 0e. sar`I Ì.Ë ma> jova m5el t mULy 12.708 0e je 2.58 krta> v6are 0e. te4I 0.01 K9aAe sa4Rk 0e. pir`ame ]TkLpnano ASvIkar 4ay 0e. Ae3le p/ix9`a4IRAo pUvRkso3I krta> ]|rkso3Ima> ci!yata jova m%ya hta. p/ayoigk jU4na p/ix9`a4IRAona pUvRkso3I Ane ]|rkso3Ina> p/aPta>konI srasrIAono Aaleq Ì.Ì ma> dxaRvel 0e. Skel map : X A9 pr p/aPta>k Y A9 pr srasrI (É qanu = Í se.mI.) Y ÎÈ ÍÍ ÍÈ ÌÍ ÌÌ.ÊÐÐÉ ÌÈ ËÍ ËÈ ËÈ.ÎÏÏÌ ÊÍ ÊÈ ÉÍ ÉÈ Í È pUvRkso3I ]|rkso3I X p/ayoigk jU4na p/ix9`a4IRAona pUvRkso3I Ane ]|rkso3Ina> p/aPta>konI srasrIAo Aaleq Ì.É Ì.Ì pir`amonI ccaR p/Stut AWyas drMyan p/aPt maihtIna p<4Kkr`ne Aa6are m5ela pir`amo pr4I j`ay 0e ke p/ayoigkjU4na pUvRkso3I p/aPta>ko krta> ]|rkso3Ina p/aPta>konu> p/ma` }>cu> jova m%yu> htu> Ae3le ke bhuma^ym s>pu3 kayRk/m ci!yato saibt 4yo hto. p/kr`-Í sara>x, tar`o, filta4oR Ane wlam`o k/m ivgt Paan n>. Í.È p/Stavna 77 Í.É AWyasno sara>x 77 Í.Ê ]TkLpnanI ckas`I 78 Í.Ë AWyasna tar`o 79 Í.Ì s>xo2nna xE9i`k filta4oR 79 Í.Í Waiv s>xo2n A>genI wlam`o 79 Í.È p/Stavna p/kr`-Ì ma> maihtInu> vgIRkr` iv&le8` Ane A4R23nnI rjuAat krvama> AavI 0e. tar`o Ae s>xo2n kayRnI f57uit 0e. je4I smg/ AWyasma> mhTvna pasano incoD AevI rIte rjU krvama> Aave 0e ke tar`o Sp*3 rIte ]psI Aave temj smg/ AWyas Aekj njrma> sma[ jay te ma3e ccaR krvama> Aavela p/kr`oma>4I in*k8R ½pe sara>x lqvo AavXyk 0e.p/kr`-É ma> AWyasma> dxaRvela hetuAo vCcenI sus>gttano p` AWyas krvama> AaVyo hto. Aa s2n AWyasne A>te m5ta tar`ona ivcar Aa p/kr`ma> krvama> AaVyo 0e. Í.É s>xo2nno sara>x p/Stut s>xo2n bI.AeD\. na p/ix9`a4IRAo ma3e bhuma@ym SŽI–w<` hTya jagrcna Ane Asrkarkta htu>. p/Stut s>xo2nma> AWyasna hetuAo nIce mujb hta. É. bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e bhuma@ym SŽI–w<` hTya jagrcna krvI. Ê. bI.AeD\. na p/ix9`a4IRAo pr SŽI–w<` hTya jagit kayRk/mnI Ajmayx krvI. Ë. bI.AeD.na p/ix9`a4IRAo pr SŽI–w<` hTya jagrcna krvI. Ì. bI.AeD\. na p/ix9`a4IRAoma> SŽI–w<` hTya jagxo2nma> Aekj ]TkLpna htI. p/ayoigk jU4na p/ix9`a4IRAonI pUvRksoe3I Ane ]|rkso3Ina p/Pta>konI srasrI vCce sa4Rk tfavt nhI> hoy. p/Stut s>xo2nma> s>xo2ke bI.AeD\ na p/ix9`a4IRAo ma3e SŽI–w<` hTya jagxo2nnu> 9eŽ xarIirk Ane SvaS$yix9` htu> p/Stut s>xo2n VyavharIk s>xo2n 0e. kar`ke p/Stut s>xo2nma> je pir`amo p/aPt 4ay 0e. te Vyvharma> ]pyogma> l[ xkay teva 0e. p/Stut s>xo2nma> Svt>Žcl trIke SŽI–w<` hTya jag tenI k9a É htI. te k9anu> nam bhuma@ym SŽI–w<` hTya jagŽcl trIke SŽI–w<` hTya jagko hta.tena mapnnu> sa2n pUvRksoe3I Ae ]|r kso3I 0e. jyare iny>iŽtcl trIke ma@ym,ivStar, kolejnu> vatavr` p/yognu> smyga5o hto. ]|r gujrat yuinvisR3I s>lGn Gaujrat rajyna ivsngr talukanI sat bI.AeD\. kolejoma> v8R ÊÈÉÈ-ÉÉ ma> AWyas krta ÎÎÎ p/ix9`a4IRAo p/Stut s>xo2nu> Vyapiv&v hta. shetuk nmUna ps>dgI µara 7I mhi8R dyan>d srSvtI bI.AeD\ kolej ivsngr Ane ÑË pir9`a4IRAo zUmqa> nmUna p^6it4I ps>d krel hta. p/Stut s>xo2nma> s>xo2nkayRne lgta ]pyogI s>dwR saihTy s>xo2n sara>xno AWyas krI Ane te pr4I s>xo2n smSyanI ps>dgI krel htI. bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAonI vyk9a Anusar ]pkr` Ane kayRk/mnI ps>dgI krel htI.AhI> ]pkr` trIUke SŽI–w<` hTya jag AaVyo hto. tj)o ix9ko,Ane magRdxRkona Aiwp/ayne Aa2are kayRk/mma> su2aro krvama> AaVyae hto. kayRk/mnu> s>caln ta.Ë-Ë-ÊÈÉÊ 4I ta.ÉÌ-Ë-ÊÈÉÊ krvama> AaVyu> htu> Ane teno smy ÎÈ imin3no hto. Í.Ê ]TkLpnanI ckas`I. HO1 p/ayoigk jU4na pix9`a4IRAonI pUvRkso3I Ane ]|rkso3Ina p/aPta>konI srasrI vCce sa4Rk tfavt nhI> hoy. ]prokt xUNy ]TkLpnanI ckas`I ma3e p/yogna A>te m5el t mULy 12.708 htu> je 0.01 k9aAe sa4Rk htu> te4I xUNy ]TkLpnano ASvIkar 4yo hto. Aa pr4I filt 4ay 0e ke p/ayoigk jU4na p/ix9`a4IRAona pUvRkso3Ina p/aPta>konI srasrI krta ]|r kso3Ina p/aPta>konI srasrI v6u jova m5I htI.Ae3le ke SŽI–w<` hTya jag Aavel bhuma^ym SŽI-w<` hTya jagxo6nna xE9i`k filta4aRe É. p/ix9`a4IRAonI jagxo6n µara SŽI-w<` hTya jag SŽI-w<` hTya jagxo6n µara SŽI-w<` hTya jag SŽI-w<` hTya jagxo6n A>genI wlam`o p/Stut AWyasna A>te wlam`o waiv s>xo6n A>genI wlam`o nIce p/ma`e 0e. É. Aa3\Rs kolejna iv6a4IRAo ma3e bhuma^ym SŽI-w<` hTya jagrcna Ane Asrkarkta. Ê. komsR kolejna iv6a4IRAo ma3e bhuma^ym SŽI-w<` hTya jagrcna Ane Asrkarkta. Ë. sayNs kolejona iv6a4IRAo ma3e bhuma^ym SŽI-w<` hTya jagrcna Ane Asrkarkta. Ì. ]Cc|r ivwagna iv6a4IRAo ma3e bhuma^ym SŽI-w<` hTya jagrcna Ane Asrkarkta. Í. ma^yimk ivwagna iv6a4IRAo ma3e bhuma^ym SŽI-w<` hTya jagrcna Ane Asrkarkta. Î. ]Cc ix9`na iv6a4IRAo ma3e bhuma^ym 4elesImIya jagrcna Ane Asrkarkta. Ï. ]Cc ix9`na iv6a4IRAo ma3e bhuma^ym Vysn muiKt jagrcna Ane Asrkarkta. Ð. ma^yimk ivwagnI iv6ai4RnIAo ma3e bhuma^ym SŽI sxiKtkr` jagUit kayRk/mnI s>rcna Ane Ajmayx. Ñ. ]Cc|r ivwagnI iv6ai4RnIAo ma3e bhuma^ym SŽI sxiKtkr` jagUit kayRk/mnI s>rcna Ane Ajmayx. ÉÈ.]Cc ix9` ivwagnI iv6ai4RnIAo ma3e bhuma^ym SŽI sxiKtkr` jagUit kayRk/mnI s>rcna Ane Ajmayx. s>dwRsUic ]ca3,DI.Ae. (ÊÈÈÑ) ix9` Ane samaijk iv)anoma> s>xo6nnu> p¹itxaSŽ, rajko3 : saEra*§ yuinvisi3R. dr+,DaHyawa[ Aar. (ÉÑÑÏ) xE9i`k mapn Ane mULya>kn p/ivi6Ao. Amdavad : yuinvisi3R g/>4 inmaR` boDR. p3el,Aar.Aes. (ÊÈÈÐ) Aem.AeD\. l2uxo6 inb>6no sara>x, Amdavad : jy piBlkexn p3el,Aar.Aes. (ÊÈÈÑ) xE9i`k s>xo6n ma3e Aa>kDaxaSŽIy p¹itAo. bI+ Aavg ha[SkUl roD, nar`pura, Amdavad. ËÐÈÈÉÎ. lIlaben mheN§kumar SvamI (ÊÈÈÍ-Î) smajna Žajve nr narI, ro3reK3 Klb, }>za. l(m`wa[ AvEya (ÊÈÈÐ) dIkrI mae>2a mUlnI, p/aE! talIm Ane s>xo6n keN¸, gujrat iv6apI#, Amdavad-ÉÌ, ]vaR A^vyuR (ÊÈÈÊ), AayRpuŽIAo! sav6an !, devaix8 A9rtI4R, bI-Ð, pa4R Aepa3RmeN3, [NDIya kolonI magR,#KKrngr Aep/oc, cmkcUna same,bapungr,Amdavad. 7I A>balal,nanc>dwa[ p>cal, (ÊÈÈÏ) SŽI w<` hTya roko be3I bcavo, ÊÊÊ, bIjoma5, svaeRdy komxIRyl seN3r, +.pI,Ao.pase, Amdavad. lIlaben, Aem. SvamI, p/a.ku. ikNnaben 3I. cDokIya, “narI w<` hTya : smSya,kar`o Ane ]payo” wignI smaj knsDa drvaja, pa3`, (].gu) ivkLp,(SŽI s>g#n), dIkrI kre sval E-5 Saptagiri opp. Taj Residency, Akoto Road, Vadodara - 20. hm tum,tru`IAo ma3e maihtI puiStka, (ÊÈÈÍ-ÊÈÉÊ) nexnl ½rl heL4 imxn, ra*§Iy g/amI` SvaS$y imxn. English Books Best, John W (2000) Research in Education, U.S.A. Prentice Hall of India, New Delhi Buch, M.B. (1978-83) Third survey of research in Education, NCERT, New Delhi. Fisher, R.A. (1950), Statistical Methods for Rajendra Workers, Edenbarge. Mooley, George G. (1964). The Science of Educational Research. Eorasia Publishing, New Delhi. Ap/kaixt xo6 inb>6 msan, Aem.Aem. (ÉÑÑÍ) 6o-ÉÈ ma> AyRxaSŽna Aekmo xIqvva ma3ena iviv6 ma^ym s>pu3 tEyar krva Ane tenI Ajmayx krvI. Aem.AeD., Ap/kaixt l2uxo6 inb>6, hemc>¸acayR ]|r gujrat yuinvisR3I,pa3` Aa>3a`a,pI.je. 6o-Ðna iv)an iv8yna cu>bkTv Aekm pr bhuma^ym s>pu3nI rcna Ane tenI Asrkarktano AWyas. Aem. ifl. Ap/kaixt l2uxo6 inb>6, saEra*§ yuinvisR3I, rajko3. Baal6a,DI.pI. (ÉÑÑÌ) 6o-Ñ na iv)an iv8yna ko8 Ane ko8 ivwajn Aekm pr bhuma^ym s>pu3nI s>rcna Ane tenI Asrkarktano AWyas, Aem. ifl. Ap/kaixt l2uxo6 inb>6,saEra*§ yuinvisR3I, rajko3. p3el,bI.mo. (ÉÑÑÐ) 6o-Ï na iv)an iv8yna A^yyn ma3e bhuma^ym s>pu3nI rcna Ane Ajmayxno AWyas, Aem. ifl. Ap/kaixt l2uxo6 inb>6, gujrat iv6apI#, Amdavad. rvIN¸na4, Aem.je. (ÉÑÑÊ) +viv)an iv8yna ix9` ma3e bhuma^ym s>pu3 µara maihtI AapvanI p/yuiKtne ckasvI, pIAec.DI.,Ap/kaixt mhaxo6 inb>6,Aem.Aes. yuinvisR3I, vDodra. p3el,Aec.pI. (ÉÑÑÍ) iv)anna 6o-Ïna ke3lak Aekmona bhuma^ym s>pu3 tEyar krI tenI Asrkarkta tpasvI, pIAec.DI., Ap/kaixt mhaxo6 inb>6, gujrat iv6apI#, Amdavad. xe#,[. Aec. (ÉÑÑË) p/a4imk k9ana ba5kona xE9i`k 3eilivznnI Asrkarktano AWyas, pIAec.DI. Ap/kaixt mhaxo6 inb>6,Aem.Aes.yuinvisR3I.vDodra. karIya,Ael.Aec. p/a4imk k9ana ba5kona xE9i`k 3eilivznnI Asrkarktano AWyas, pIAec.DI.,Ap/kaixt mhaxo6 inb>6, Aem.Aes.yuinvisR3I.vDodra. Vauzel,bI. (ÉÑÏÎ) ma^yimk xa5aAoma> vsit ix9` kayRk/mona AmlIkr`no AWyas, pIAec.DI.,Ap/kaixt mhaxo6 inb>6, mIxIgn yuinvisR3I, Yau.Aes.Ae, heNDrI,(ÉÑÏÌ) ma^yimk ix9konI vsit, ix9`nI tTprta, pIAec.DI., Ap/kaixt mhaxo6 inb>6, mIneso3a yuinvisR3I, Yau.Aes.Ae, DeivD, (ÉÑÏË) vsit v6aranI smSya Ane tena ]kelnI tko A>ge baEi^6k ivcarsr`I, pIAec.DI.,Ap/kaixt mhaxo6 inb>6, mIneso3a yuinvisR3I, Yau.Aes.Ae. pirix*3 – A Vyas t2ane j`avvanu> ke hu> Ga`pt yuinvisR3I,qerva ix9` ivwagma> Aem.ifl ma> AWyas kru> 0u>\. jema> AWyasna wag½pe l2uxo2 inb>2 tEyar krvano hoy 0e. me s>xo2n ma3e bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e bhuma@ym SŽI w<` hTya =grcna Ane Asrkarkta. ne iv8y trIke ps>d krel 0e jena s>xo2n A4ER mare bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e SŽI w<` hTya =g 0u> jema> nIcenI babto @yanma> raqI Aapna ik>mtI Aiwp/ayo Aapva nm/ ivn>tI 0e. s>xo2nna hetuAo É. bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e bhuma@ym SŽI w<` hTya =grcna krvI. Ê. bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo pr SŽI w<` hTya =grcna krvI. Ì. bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo SŽI w<` hTya =g raqI Aapna Aiwp/ayo Aapxo. É. kayRk/mna hetuAo ]ict 0e ke nhI tema> ko[ ferfar hoy to sUcvva. Ê. kayRk/mno k/m, b>2ar`, vakyrcna ]ict 0e ke nih,tema> AapnI dRi*3 Ae ferfar krI xkay tem hoy to sUcvvu> yoGy p/TyutrnI Ape9a sh....... il.AapnI iv&vasu>, Vyas t2ane j`avvanu> ke hu> Ga`pt yuinvisR3I,qerva ix9` ivwagma> Aem.ifl ma> AWyas kru> 0u>\. jema> AWyasna wag½pe l2uxo2 inb>2 tEyar krvano hoy 0e. me s>xo2n ma3e bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e bhuma@ym SŽI w<` hTya =grcna Ane Asrkarkta. ne iv8y trIke ps>d krel 0e jena s>xo2n A4ER mare bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e SŽI w<` hTya =g 0u> jema> nIcenI babto @yanma> raqI Aapna ik>mtI Aiwp/ayo Aapva nm/ ivn>tI 0e. s>xo2nna hetuAo É. bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo ma3e bhuma@ym SŽI w<` hTya =grcna krvI. Ê. bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo pr SŽI w<` hTya =grcna krvI. Ì. bI.AeD\.na p/ix9`a4IRAo SŽI w<` hTya =g raqI Aapna Aiwp/ayo Aapxo. É. kso3Ina hetuAo ]ict 0e ke nhI tema> ko[ ferfar hoy to sUcvva. Ê. kso3Ino k/m, b>2ar`, vakyrcna ]ict 0e ke nih,tema> AapnI dRi*3 Ae ferfar krI xkay tem hoy to j`avvu>. yoGy p/TyutrnI Ape9a sh....... il.AapnI iv&vasu>, Vyas t